فقه دولت: دولت سازی و دولت داری

اخبار و مطالب مربوط به فقه دولت سازی اسلامی

فقه دولت: دولت سازی و دولت داری

اخبار و مطالب مربوط به فقه دولت سازی اسلامی

فقه دولت: دولت سازی و دولت داری
صفحه ای صرفا برای گردآوری مطالب مربوط به فقه دولت سازی اسلامی بدون تایید و یا رد محتوای مطالب.
این صفحه از سلسله صفحات اینترنتی وابسته به "موسسه معارف و اندیشه تمدنی اسلام" می باشد.
/اندیشه تمدنی اسلام/
پنجشنبه, ۲ آذر ۱۳۹۶، ۱۱:۳۶ ق.ظ

دولت سازی اسلامی در ایران/صالح اسکندری


بصیرت: پژوهشگران اجتماعی دولت و قدرت رسمی در هر جامعه را معیار مناسبی برای شناخت جوامع قلمداد می کنند. قدرت رسمی و یا دولت در یک تعریف فنی مجموعه ای از دستگاه هایی است که تحت عنوان حاکمیت ملی به اعمال مشروع قدرت می پردازند. “ژرژسل” در تحلیل خود راجع به دولت می گوید : “ دولت یک پدیده اجتماعی است ، نوعی از وجود یک اجتماع سیاسی معین درسرزمینی محدود است که در آن یک نظام حقوقی مستقل و یک سازمان تاسیسی تکامل پیدا کرده است. “ جان لاک می گوید: “هدف دولت حصول آرامش و تامین صلح و ایجاد امنیت و تهیه موجبات رفاه افراد جامعه است. “ دولت را جان لاک “ وسیله ای برای حفظ نظم بین مردمی با قدرت محدود “ معرفی می کند.‌
شاه بیت تمام تعاریفی که از دولت مشروع و مدرن ارائه شده ساختار و کیفیتی است که از جنس ملت و برخاسته از متن توده هاست. این کیفیت توزیع خاصی از قدرت در سطح جامعه است که با فرهنگ و سنتهای اجتماعی پیوند مستمر دارد.‌
در ایران جدید که سوزن پرگار عزیمت آن را برخی در سلسله صفوی می گذارند ساختار دولت روندهای زایشی خود را آغاز کرد. البته هنوز بعضی از جامعه شناسان معتقدند در ایران جدید چیزی به اسم دولت مدرن شکل نگرفته است. چرا که اساسا دولت مدرن بر بستر یک جهان بینی و معرفت شناسی مدرن و سکولاریستی می روید. اما در عین حال نمی توان دانشوران بزرگ و برجسته‌ای چون شیخ بهایی، میرفندرسکی، ملاصدرا، مجلسی و ملامحسن فیض کاشانی، علامه مجلسی و هنرمندانی نظیر کمال‌الدین بهزاد، آقامیرک، سلطان محمد، میرسیدعلی و علیرضا عباسی و بسیاری دیگر از خوشنویسان و نقاشان بزرگ و نام‌آور این عصر که هنوز آثار آنها بر تارک علم و هنر و دین می درخشد را انکار کرد. بدون تردید این رویش عظیم در ادب و فرهنگ و هنر ایران نمی تواند در پیوند مستمر با فرایند دولت سازی در ایران نباشد.‌
با پیروزی انقلاب اسلامی دولت سازی در ایران وارد مرحله جدیدی شد. ناکامی ها و شکستهای این فرایند در سلسله های قاجار و پهلوی روشنفکران انقلابی را به تجدید نظر در روند دولت سازی در ایران واداشت. پیروزی انقلاب اسلامی و تشکیل نظام اسلامی به طور خود به خود فضای اجتماعی و سیاسی کشور را مهیای تشکیل یک دولت اسلامی نمود. دولتی که مقدمه ایجاد جامعه اسلامی و کشور اسلامی است.‌
هر چند در تقسیم بندی های متداول در گونه شناسی رژیم های سیاسی، دولت اسلامی هنوز جایگاه درخور توجهی پیدا نکرده و بیشتر شبیه یک آرمان نظری است اما عموم مسلمانان و به خصوص ملت انقلابی ایران معتقدند که مفهوم دولت اسلامی یک ما به ازای عینی و واقعی دارد که در هر عصر و مکان به فراخور مقتضیات امکان حدوث و تکامل دارد.‌
به تعبیر رهبر فرزانه انقلاب:” از همان اوان کار، تلاش برای تشکیل دولت اسلامی شروع شد. بعضی‌ها می‌گویند شما بعد از 27 سال می‌خواهید دولت اسلامی تشکیل دهید؟ نه، تلاش و اقدام برای تشکیل دولت اسلامی از روز اول شروع شد؛ منتها افت و خیز داشته؛ پیشرفت و عقبگرد داشته؛ در جاهایی موفق بودیم، در برهه‌ای موفق نبودیم. بعضی از ماها وسط راه پایمان لغزید؛ بعضی از ماها در اصل هدف مردد شدیم؛ بعضی از ماها نتوانستیم خود را نگه داریم؛ دلبسته‌ به رفتارهای طاغوتی شدیم.”( رهبر معظم انقلاب اسلامی‌ در دیدار رئیس جمهور و هیئت وزیران- 8‌‌1384/6/)‌
اغلب مشکلات امروز کشور ناشی از تردیدهای گذشته و حال ما در تحقق مفهوم “دولت اسلامی” است.‌
دولت اسلامی اگر چه از بایسته های انقلاب اسلامی است اما در مسیر تحقق آن افت و خیز های فراوانی وجود داشته است. در واقع در حرکت اسلامی ملت ایران انقلاب اسلامی اولین منزلگاه بود که در ادامه به تشکیل نظام اسلامی انجامید. تحقق دولت اسلامی از همان عنفوان انقلاب اسلامی به عنوان یکی از اهداف اصلی حرکت اسلامی ملت ایران مطرح شد و تشکیل این الگوی آرمانی از دولت مقدمه ای بر شکل گیری بطئی “جامعه اسلامی” قلمداد می شد. اما دراین مسیر ملت بصیر ایران شاهد پستی و بلندی هایی نیز بود.‌
به تعبیر مقام معظم رهبری:”اگر دولت ما اسلامی شد، آن وقت کشورمان اسلامی خواهد شد....اول، ما اسلامی می‌شویم؛ وقتی اسلامی شدیم، “کونوا دعاه الناس بغیر السنتکم”؛آنوقت عمل ما مردم را مسلمان واقعی خواهد کرد و کشور، اسلامی خواهد شد؛ هم احکام ومقررات اسلامی است، هم اجرا اسلامی است.”‌
در حقیقت حیات اجتماعی مومنانه در گرو مهندسی دولت اسلامی- ایرانی است. دولتی که بتواند در مناسبات سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی بن مایه های اسلامی را وارد نماید.‌

۹۶/۰۹/۰۲
اندیشه تمدنی

ارسال نظر

نظر دادن تنها برای اعضای بیان ممکن است.
اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید لطفا ابتدا وارد شوید، در غیر این صورت می توانید ثبت نام کنید.