فقه دولت سازی

اخبار و مطالب مربوط به فقه دولت سازی اسلامی

فقه دولت سازی

اخبار و مطالب مربوط به فقه دولت سازی اسلامی

فقه دولت سازی

صفحه ای صرفا برای گردآوری مطالب مربوط به فقه دولت سازی اسلامی بدون تایید و یا رد محتوای مطالب.
این صفحه از سلسله صفحات اینترنتی وابسته به "موسسه معارف و اندیشه تمدنی اسلام" می باشد.
/اندیشه تمدنی اسلام/

بایگانی

عنوان: دولت سازی در جمهوری اسلامی ایران

گروه تخصصی:  علوم انسانی

سازمان مجری:  پژوهشگاه علوم انسانی و اجتماعی 

گروه پژوهشی: علوم سیاسی

پژوهشگران: 
قبادی خسرو (مسئول طرح)
میرترابی سید سعید (همکار طرح)
آبنیکی حسن (همکار طرح)
شاکری سید رضا (همکار طرح)
سینایی وحید (همکار طرح)

تاریخ خاتمه:  بهار 1391

کارفرما: 

خروجی طرح: 
 
تلفن: 2-664975615? 5-66951593-021

نشانی سازمان مجری: تهران، خیابان انقلاب، خیابان دانشگاه، خیابان شهید وحید نظری، پلاک 89
 

چکیده:

پژوهش حاضر در پی بررسی الگوی دولت سازی در جمهوری اسلامی ایران با بهره گیری از رویکرد نهادگرایی تاریخی است. در این رویکرد روند پیچیده و گسترده دولت سازی در چهار عرصه بررسی می شود:
1. خاستگاه بیرونی و یا درونی دولت سازی 2. ابزارها و منابع (مادی و غیر مادی) در روند دولت سازی 3. نیروهای عمده (موافق و مخالف) شرکت کننده در دولت سازی 4. عناصر عمده لازم برای ساخت دولت که خود شامل چهار مولفه (حوزه) برقراری نظم، بروکراسی، نهادسازی و توسعه گرایی است.
بررسی روندهای دولت سازی در جمهوری اسلامی بی تاثیر از پیشینه دولت سازی در تاریخ جدید ایران نیست، لذا این پیشینه از زمان روی کار آمدن صفویه تا پایان پهلوی دوم در فصل دوم طرح بررسی شده است. از این منظر انقلاب اسلامی را می توان نتیجه ناکامی پروژه دولت سازی در دوران پهلوی دوم به حساب آورد. برپایه روش نهادگرایی تاریخی، «انقلاب» به عنوان «لحظه سازنده» در روند دولت سازی در ایران عمل کرد که طی آن نخبگان انقلابی با بهره گیری از یک ایدئولوژی توده برانگیز سنت گرایانه و به مدد در آمدهای نفت و تحت تاثیر شرایط داخلی و خارجی ویژه پس از انقلاب، تحولات نهادی گسترده ای را در چهار مولفه (حوزه) دولت سازی رقم زدند.در این تحقیق درفصل سوم بیان شده است که الگوی اصلی دولت سازی در جمهوری اسلامی ایران در سه سال نخست پس از انقلاب بنیاد نهاده شد و پس از آن در فصل چهارم نشان داده شده است که در سه دهه بعد این الگو عمدتا تداوم پیدا کرده و البته تغییراتی نیز داشته است. در نتیجه گیری نهایی تحقیق (فصل پنجم) توالی و تغییر در الگوهای دولت سازی از دوران صفوی تا کنون مورد بررسی قرار گرفته است. یافته های تحقیق نشان داده است که از نظر خاستگاه داخلی و خارجی دولت سازی در دوره زمانی مورد بحث، حرکتی سینوسی قابل مشاهده است. اقدام دولتمردان صفوی در بهره گیری از آیین شیعه و زبان فارسی در مسیر پایه ریزی نظم و یکپارچگی سیاسی و اجتماعی در قلمرو ایران، نقطه عطف مهمی در مقوله بهره گیری از منابع غیرمادی ساخت دولت در ایران به حساب می آید. این الگو البته با شدت و ضعف در دیگر تلاش های دولت سازی در ایران همچنان استمرار یافت و توالی جالب توجهی را در روند دولت سازی در ایران رقم زد. از نظر منابع مادی در روند ساخت دولت، گسست مهمی از زمان ورود درآمدهای نفتی به کشور به چشم می خورد. تا قبل ازآن مالیات گیری دولت از روستائیان وتجارت داخلی و خارجی، به لحاظ تاریخی، مهمترین منبع مادی تامین احتیاجات دولت در ایران بوده است. در زمینه نیروهای موثر در دولت سازی، افول نقش نخبگان ایلی در ساخت دولت از دوره پهلوی به بعد نمایانگر شکل گیری ساخت متفاوتی از دولت در کشور است که در اصطلاح دولت یکپارچه در برابر دولت چندپارچه خوانده می شود. از دولت صفوی تا دولت پس از انقلاب اسلامی، در حوزه های ساخت دولت نیز الگوهای متفاوتی از توالی و تغییر قابل مشاهده است

۹۶/۰۹/۰۲
اندیشه تمدنی

ارسال نظر

نظر دادن تنها برای اعضای بیان ممکن است.
اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید لطفا ابتدا وارد شوید، در غیر این صورت می توانید ثبت نام کنید.