فقه دولت: دولت سازی و دولت داری

اخبار و مطالب مربوط به فقه دولت سازی اسلامی

فقه دولت: دولت سازی و دولت داری

اخبار و مطالب مربوط به فقه دولت سازی اسلامی

فقه دولت: دولت سازی و دولت داری
صفحه ای صرفا برای گردآوری مطالب مربوط به فقه دولت سازی اسلامی بدون تایید و یا رد محتوای مطالب.
این صفحه از سلسله صفحات اینترنتی وابسته به "موسسه معارف و اندیشه تمدنی اسلام" می باشد.
/اندیشه تمدنی اسلام/

۱۸ مطلب در بهمن ۱۳۹۶ ثبت شده است

سه شنبه, ۲۴ بهمن ۱۳۹۶، ۰۳:۵۰ ب.ظ

گستره موضوعی فقه دولت‌سازی اسلامی

http://fotooh.ir/wp-content/uploads/2018/02/photo_2018-02-10_14-15-29-768x486.jpgبیست و هشتمین نشست تخصصی فقه دولت‌سازی اسلامی با عنوان گستره موضوعی فقه دولت‌سازی اسلامی در مؤسسه فتوح اندیشه برگزار می‌گردد.

به گزارش روابط عمومی مؤسسه مطالعات و تحقیقات اسلامی فتوح اندیشه: بیست و هشتمین نشست تخصصی فقه دولت‌سازی اسلامی با موضوع گستره موضوعی فقه دولت‌سازی اسلامی و ارائه حجت‌الاسلام دکتر نصرتی برگزار می‌گردد.


حجت‌الاسلام عباسعلی مشکانی دبیر کارگروه فقه دولت مؤسسه فتوح و دبیر علمی نشست افزود: این نشست از ساعت ۱۹ الی ۲۰:۳۰ چهارشنبه مورخ ۲۵ بهمن‌ماه ۱۳۹۶ با ارائه حجت‌الاسلام دکتر نصرتی عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در پردیس حکمت به آدرس پردیسان، بلوار شهروند، خ البرز، ک۱، پ۶ برگزار خواهد شد.

لازم به ذکر است نشست‌های تخصصی فقه دولت‌سازی اسلامی با هدف تبیین مبانی،‌ تولید ادبیات و مفاهیم دولت‌سازی و چشم‌انداز تحقق عینی دولت اسلامی چهارشنبه هر هفته در ساختمان پردیس حکمت مؤسسه فتوح برگزار می‌شود.

۲۴ بهمن ۹۶ ، ۱۵:۵۰
اندیشه تمدنی
دوشنبه, ۲۳ بهمن ۱۳۹۶، ۱۲:۲۳ ب.ظ

بررسی قلمرو قاعدة ممنوعیت جمع مشاغل دولتی



مقاله 6، دوره 2، شماره 3، پاییز و زمستان 1390، صفحه 145-174  XML اصل مقاله (5579 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
نویسنده
حسین فخر
عضو هیأت علمی گروه حقوق دانشگاه تبریز
چکیده
قاعده ممنوعیت جمع مشاغل دولتی یا عمومی در اصل صد و چهل و یکم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و قوانین متعدد دیگر مورد تصریح شده است. اگر چه رویکرد تفسیری شورای نگهبان همواره موجب تقویت و تحکیم قلمرو شمول آن اصل بوده است اما در مقام عمل بعضی از مقامات کشور از جمله بعضی اعضای شورای نگهبان همزمان دارای مناصب و سمت­های دیگری بوده و هستند که این امر انتقادات و ایرادات صاحب­نظران، ارباب مطبوعات، افکار عمومی و بعضی نمایندگان مجلس را در پی داشته است. با وجود انتقادات فراوان آن شورا کوشیده است که اعضای خود را از این ممنوعیت قانونی مستثنی سازد.
در این مقاله، نخست ثابت می­شود که قانون اساسی و سایر قوانین مربوطه چنین استثنایی را برنمی­تابند و تعدد مشاغل اعضای آن شورا با قانون اساسی و قوانین عادی مغایرت دارد. سپس آثار منفی چند شغلگی ایشان بر عملکرد قوا و نهادهای قانونی حاکم و تضعیف وجهه جمهوریت نظام تبیین می­شود.
کلیدواژه ها
واژه‌های کلیدی: تعدد مشاغل؛ تفسیر قانون اساسی؛ شورای نگهبان؛ استقلال قوا
۲۳ بهمن ۹۶ ، ۱۲:۲۳
اندیشه تمدنی

با ارائه ابراهیم موسی‌زاده؛

جلسه بیست و هفتم از سلسله نشست‌های تخصصی فقه دولت‌سازی اسلامی با موضوع تحلیل و ارزیابی فقهی تأسیس نظام پارلمانی در جمهوری اسلامی ایران برگزار می‌شود.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری ـ تحلیلی طلیعه، جلسه بیست و هفتم از سلسله نشست های تخصصی فقه دولت سازی اسلامی با موضوع تحلیل و ارزیابی فقهی تاسیس نظام پارلمانی در جمهوری اسلامی ایران برگزار می شود.

نشست تخصصی فقه دولت سازی اسلامی با ارائه حجت الاسلام ابراهیم موسی زاده، دانشیار حقوق دانشگاه تهران برپا می شود.

نشست تحلیل و ارزیابی فقهی تاسیس نظام پارلمانی در جمهوری اسلامی ایران، چهارشنبه ۱۱ بهمن ماه از ساعت ۱۸:۳۰ تا ۲۰:۳۰  در پردیسان، بلوار شهروند، کوچه ۱، پلاک ۶ برگزار می شود.

۰۹ بهمن ۹۶ ، ۱۲:۵۲
اندیشه تمدنی

تشکیل حکومت اسلامی از دیدگاه امام خمینی تکلیف فقیه است | جایگاه شورا در مدل مردم‌سالاری دینی

وسائل ـ امام خمینی، حکومت را تکلیف فقیه می‌دانستند؛ یعنی فقیه یا مبسوط الید است که حکومت تشکیل می‌دهد یا مبسوط الید نیست که نمی‌تواند حکومت تشکیل دهد و تکلیفی ندارد؛ تکالیف در مقام ثبوت، جعل اراده الهی است و مقام اثبات، مقام منجز شدن و تحقق تکلیف است؛ اگر تکلیف در مقام ثبوت و اراده خداوند بر تحقق حکومت فقیه عادل است و اگر تکلیف منجز شود و دولت تشکیل نداد، عقاب دارد.

تشکیل حکومت اسلامی از دیدگاه امام خمینی تکلیف فقیه است | جایگاه شورا در مدل مردم‌سالاری دینی

به گزارش خبرنگار سرویس سیاست پایگاه تخصصی فقه حکومتی وسائل، چهارشنبه 4/11/96، جلسه بیست و ششم از سلسله نشست‌های تخصصی «فقه دولت سازی اسلامی(فدا) با موضوع ساختار فقهی دولت اسلامی با تأکید بر نظریه شورا» با حضور حجت‌الاسلام منصور میراحمدی، عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی در مؤسسه فتوح اندیشه واقع در پردیسان برگزار شد که متن این جلسه به صورت تفصیلی تقدیم خوانندگان می‌شود.

امام خمینی(قدس سره) تنها فقیهی هستند که موفق شدند بعد از طرح نظریه ولایت فقیه آن را اجرایی کنند و این فرصت برای هیچ فقیهی فراهم نشده است؛ عملیاتی شدن یک نظریه، فرصتی را برای نظریه‌پرداز فراهم می‌کند تا با شناخت بهتر و بازگشت به مبانی خودش به سؤالات و چالش‌های پیش آمده پاسخ دهد و نظریه‌اش را تکمیل کند که بعد از این مرحله نظریه از حالت اجمال خارج می‌شود و با یک سیر تکاملی به تفصیل می‌رسد.

۰۸ بهمن ۹۶ ، ۱۵:۱۰
اندیشه تمدنی

محمدعلی حسین زاده *

چکیده

مقالۀ حاضر بر آن است تا راهبردهای نظام سیاسی جدید را چه به صورت پراکنده و چه در قالب راهبردها، تاکتیک ها و برنامه های پنج ساله، به دلیل تأثیرات بنیادین و همه جانبه ای که در جامعه به جا می گذارد، بررسی کرده و به کنکاش و شناخت آنها بپردازد. مطالعۀ گفتمان ها و رویکردهای حاکم بر دولت های بعد از انقلاب و تطبیق آنها با اهداف و آرمان های انقلاب و امام راحل (ره)، علاوه بر شناخت هر چه دقیق تر مبانی انقلاب در ابعاد نظری، در بعد عملی هم این فایده را خواهد داشت که به زمامداران حاکم بر نظام سیاسی برآمده از انقلاب، ضروت پاسداری از آن اهداف و آرمان ها را گوشزد و در ضمن آنها را متوجه این نکتۀ اساسی کند که نادیده گرفتن چنین اهدافی، نه تنها آنها را از دستیابی به آرمان های والا و اهداف عالیه باز خواهد داشت، بلکه اساساً چنین روندی، امکان متزلزل شدن هر دولتی را افزایش خواهد داد. تبیین مسائل و مشکلات دولت های بعد از انقلاب اسلامی و راه حل ها و برنامه های آنها برای حل مسائل، موضوع محوری و کانون اصلی پژوهش حاضر است و از این رهگذر، به نحوۀ شکل گیری و کناره گیری هر کدام از دولت ها و ماهیت آنها پس از انقلاب و نقش آنها در رسیدن به اهداف توسعه ای آن خواهد پرداخت.
۰۸ بهمن ۹۶ ، ۱۵:۰۶
اندیشه تمدنی
يكشنبه, ۸ بهمن ۱۳۹۶، ۰۳:۰۳ ب.ظ

دولت سازی با کدام رهیافت؟

انقلاب اسلامی در میانه دهه چهارم خود به سر می برد. انقلابی که یک رخداد نبود که در بُعدی از زمان و مکان به وقوع پیوسته باشد تا امروز مواجهه ما با آن به عنوان بخشی از تاریخمان محسوب شود...
۰۸ بهمن ۹۶ ، ۱۵:۰۳
اندیشه تمدنی
يكشنبه, ۸ بهمن ۱۳۹۶، ۰۲:۵۹ ب.ظ

تمدن‌زایی اسلامی در مرحله‌ی دولت‌سازی

بررسی چالش‌های پیش روی تمدن‌سازی اسلامی در مرحله‌ی ساخت دولت اسلامی؛
تمدن‌زایی اسلامی در مرحله‌ی دولت‌سازی
از نظر رهبر انقلاب، «برای ایجاد یک تمدن اسلامی (مانند هر تمدن دیگر)، دو عنصر اساسی لازم است: یکی تولید فکر، یکی پرورش انسان.» و تشکیل دولت اسلامی به‌عنوان یکی از حلقات تشکیل تمدن اسلامی نیز از همین قاعده پیروی می‌کند.
۰۸ بهمن ۹۶ ، ۱۴:۵۹
اندیشه تمدنی

     در کلام نورانی قرآن و سایر آیات و روایات اسلامی، ضرورت داشتن تقوای عمومی و اجتماعی و همچنین تقوای فردی، بارها مورد اشاره قرار گرفته و به‌خصوص در مورد مسئولین و کارگزاران نظام اسلامی بر این موضوع مکرراً تأکید شده است، از جمله در آیه ۱۳ سوره حجرات می‌فرماید: «اِنَ اَکرَمَکُم عِندَاللهِ اَتقیکُم» گرامی‌ترین شما در پیشگاه خدا با تقواترین شماست و در آیه ۱۰۲ سوره آل عمران نیز می‌فرماید: «اَتَقُوالله حَقَّ تُقاتِهِ» تقوای الهی را چنانچه شایسته اوست داشته باشید.

     امیر مؤمنان علی(ع) نیز در خطبه معروف همّام در بیان بخشی از ویژگی‌ها و ابعاد شخصیتی متقین می‌فرمایند: «تقوی‌پیشگان فضیلتی خاص دارند؛ گفتارشان از روی صدق و راستی است، در لباس و پوشاک [و زندگیشان] اعتدال و میانه روی پیش می‌گیرند، راه رفتنشان با تواضع و فروتنی است، از آنچه خداوند برایشان حرام دانسته است، چشم می‌پوشند، … خالق در نظرشان بزرگ و جز او در دیده آنها کوچک است …. حاجاتشان خفیف و نفسهایشان عفیف است ….. در سختی صبور و در پیِ مال حلال است …. قلبش خاشع و نفسش قانع است.»[۱]

۰۸ بهمن ۹۶ ، ۱۴:۵۹
اندیشه تمدنی

توسط

مقدمه:

     از آنجا که اراده الهی بر آن استوار بوده تا انسانها از آزادی عمل کامل برای انتخاب مسیر زندگی خود برخوردار باشند، لذا از همان ابتدای خلقت بشر، برای کمک به انتخاب درست و جلوگیری از انحراف جامعه به سمت گمراهی، ضلالت و انحطاط، پیامبرانی مبعوث شدند که همگی رسالت هدایت انسانها به سوی کمال و تعالی و ایجاد دولت و جامعه مطلوب مبتنی بر ارزشهای الهی را بر عهده داشته‌اند.

     طبیعی است که با آغاز دعوت انبیاء الهی، جبهه باطل نیز شکل گرفته و دشمنان خدا در مخالفت با پیوستن مردم به جبهه حق و ایجاد جامعه ارزشی مبتنی بر معنویت، تمام توان خود را برای مخالفت با این رویکرد به‌کار گرفتند، از همین‌رو نتایج تلاش و مقدار موفقیت هر یک از فرستادگان الهی متناسب با میزان همراهی مردم و شرایط جوامع آن زمان، متفاوت بوده است، به گونه‌ای که در پاره‌ای از موارد این تلاشها منجر به ایجاد یک نظام پیشرفته و تمدن نوین گردیده و در بسیاری از موارد نیز کارایی و موفقیت چندانی را در پی نداشته است.

۰۸ بهمن ۹۶ ، ۱۴:۵۸
اندیشه تمدنی
يكشنبه, ۸ بهمن ۱۳۹۶، ۰۲:۵۶ ب.ظ

مهم ترین گام‌ برای دولت سازی اسلامی

یکی از بندهای مهم که مقام معظم رهبری در ابلاغ سیاست‌های کلی انتخابات لحاظ فرمودند بحث عدم تغییر و ثبات قوانین انتخاباتی در کشور برای مدت متناوب است. یعنی برای مدت مشخصی کسی حق ندارد قوانین انتخاباتی را دست کاری کند و شرط دو سوم رأی نمایندگان مجلس را لحاظ کردند.
۰۸ بهمن ۹۶ ، ۱۴:۵۶
اندیشه تمدنی
يكشنبه, ۸ بهمن ۱۳۹۶، ۰۲:۵۴ ب.ظ

الگوی نوین «ملت-دولت» سازی

میثاق بدیعی مقدم، ملت-دولت (Nation-State) نوع خاصی از دولت است که در آن یک دستگاه سیاسی در قلمروی ارضی معینی حق حاکمیت دارد و می‌تواند این حق را با قدرت و اقتدار خود پشتیبانی کند که معنای آن مستقل از دولت ملی است. درواقع ملت-دولت شکل خاصی از دولت‌سازی است که مشروعیت خود را از اعمال حاکمیت به نام یک ملت در واحد سرزمینی با حاکمیت کسب می‌کند.

اما از همه این تعاریف که بگذریم، مهم این است که ملت-دولت مدلی است که همه جوامع پیشرفته به‌دنبال اجرا یا تقویت آن هستند. این خواست در جوامعی که فاصله زیادی از تجربه حکومت‌های استبدای یا استعماری بر کشورشان می‌گذرد، بیشتر مشهود است. در واقع مردم‌سالاری و اعمال نظر مردم در حاکمیت رابطه مستقیمی با این مدل دارد. البته باید توجه داشت که اگرچه این یک شرط لازم است، اما کافی نیست. به عبارت دیگر کشوری که حتی حکومت مردم‌سالار داشته باشد الزاما نمی‌تواند ادعا داشته باشد که حتما در حال اجرا یا تقویت این مدل است. در مدل دولت‌سازی ملت-دولت؛ یکپارچگی سیاسی، استقلال از قدرت‌های خارجی، حاکمیت سرزمینی، برد سرزمینی قوانین واحد، مشارکت شهروندان در اداره‌ کشور و توسعه‌ اقتصادی و آموزشی عواملی هستند که برای سنجش میزان توسعه‌ سیاسی کشور مورد استفاده قرار می‌گیرند.

۰۸ بهمن ۹۶ ، ۱۴:۵۴
اندیشه تمدنی
يكشنبه, ۸ بهمن ۱۳۹۶، ۰۲:۴۹ ب.ظ

رسانه‌های انقلابی و دولت‌سازی اسلامی

خبرگزاری فارس: رسانه‌های انقلابی و دولت‌سازی اسلامی

نهاد بسیار مهم و قدرتمند رسانه، برای اینکه بتواند به وظیفه خود در پیش راندن نظام اسلامی به سوی تشکیل دولت اسلامی عمل کند، نباید از نهادهای بالادستی و مراکز تحقیقاتی منفصل باشد.

به گزارش گروه دیگر رسانه‌های خبرگزاری فارس روزنامه «وطن‌امروز» در یادداشتی نوشت:

۰۸ بهمن ۹۶ ، ۱۴:۴۹
اندیشه تمدنی
يكشنبه, ۸ بهمن ۱۳۹۶، ۰۲:۴۵ ب.ظ

سکولاریست ها و دولت اسلامی (قسمت دوم)

۰۸ بهمن ۹۶ ، ۱۴:۴۵
اندیشه تمدنی
يكشنبه, ۸ بهمن ۱۳۹۶، ۰۲:۴۲ ب.ظ

سکولاریست ها و دولت اسلامی (قسمت اول)

۰۸ بهمن ۹۶ ، ۱۴:۴۲
اندیشه تمدنی


بنیاد فقهی مدیریت اسلامی

ذهنیت نو برای روزگار نو

بررسی بسیاری از مشکلات و کاستی‌های وضع کنونی‌مان به ذهنیت تاریخی‌مان بازمی‌گردد. در طول تاریخ کاستی‌های ما بیش‌تر به صورت «مشکل» طرح شده‌اند تا «مسئله». دیدن این نقایص ذهن ما را به وجود مشکل رهنمون کرده و ذهنیت «مشکل‌مدار» را برای ما به وجود آورده است. این در حالیست که آن‌چه مورد نیاز است تا این کاستی‌ها را برطرف کند و الگویی برای رسیدن به وضعیت مطلوب در اختیار ما قرار دهد ذهنیت «مسئله‌محور» است.

اما ذهنیت مشکل‌مدار و مسئله‌محور چه تفاوتی دارند؟ ذهنیت مشکل‌مدار کژی‌ها، کاستی‌ها و ناشایستگی‌ها را در قالب عبارت‌های کلی و انشایی فهم می‌کند. صاحبان این ذهنیت هیچ‌گاه در مقام پاسخ به مشکلات و یافتن راه حل بر نمی‌آیند. تنها عمل قابل مشاهده از ایشان تکرار آن عبارت‌های خسته‌کننده، نق زدن و غرغر کردن است. شاید بتوان بخش قابل توجهی از اظهارات و اعتراضات موجود در فضای سیاسی کشور را در قالب همین ذهنیت تحلیل کرد.

اما ذهنیت مسئله‌محور نابسامانی‌ها را نه در قالب عبارت‌های کلی و انشایی، بلکه به صورت عبارت‌های کلی-جزئی و استفهامی فهم می‌کند، پا را از اعتراض و نق زدن فراتر می‌گذارد و در قامت یک پژوهشگر فکر و همت خود را مصروف پاسخگویی به مسائل می‌کند. البته منظور از ذهنیت مسئله‌محور به هیچ وجه ذهنیت «پوزیتیویستی» نیست که همه چیز را فیزیکال و مبتنی بر تجربیات حسی می‌داند، بلکه منظور ذهنیتی است که با دیدن مشکلات، طرح مسئله می‌کند و به دنبال جواب می‌گردد و البته در این مسیر داده‌های خود را محصور در تجربیات حسی و کمی نمی‌کند.

۰۷ بهمن ۹۶ ، ۱۹:۱۵
اندیشه تمدنی
دوشنبه, ۲ بهمن ۱۳۹۶، ۰۷:۴۹ ب.ظ

نقش فقه درشکل‌گیری و تداوم انقلاب اسلامی

عباسعلی مشکانی سبزواری

غالباً هر انقلابی در روند رو به رشد خود، طی مراحل مختلفی به اهداف خود نائل می‏آید. انقلاب اسلامی نیز مستثنای از این قاعده نیست. در حقیقت نقطه آغاز انقلاب اسلامی مردم ایران، قیام رسمی امام خمینی(ره) در سال‌های 41-42 بود و تا امروز با طی مراحل و فرآیندی خاص در مسیر وصول به اهداف نهایی خود گام برداشته است. در یک تحلیل، فرآیند تکاملی انقلاب اسلامی پنج مرحله دارد، در طرحی دیگر، این فرآیند، چهار مرحله‏ای و در طرح سوم این فرآیند شامل سه مرحله می‏باشد. نکته دیگر این است که تمامی فرآیندهای پیش گفته، نیازمند نرم‌افزاری هستند که  بدون استفاده از آن، هیچ گونه موفقیتی متصور نیست. مقصود از نرم‏افزار نیز، برنامه‏ برای عمل است. این نرم افزار در انقلاب اسلامی، «فقه» بوده و مجری آن فقیه است.
انقلاب اسلامی بر مبنای فقه اسلامی و با رهبری فقیهی جامع‏الشرایط ایجاد شده و طی سه دهه به استمداد از فقه شیعی در فرآیند تکاملی خود گام برمی‏دارد. هر کدام از فرآیندهای سه‏گانه پیش گفته که در دستور کار قرار گیرد، لاجرم نیازمند فقه هستیم. هر کدام از مراحل سه‌گانه، چهارگانه و پنجگانه فرآیندهای پیش‏گفته، شرایط و لوازم خاصی را نیازمند می‏باشند. مراحل ابتدایی فرآیندها با نرم‏افزاری بسیط نیز امکان دارد. مراحل میانی آنها اما، نیازمند نرم‏افزاری به مراتب تخصصی‏تر، و مرحله نهایی آنها، نیازمند نرم‏افزار نهایی و ایده‏آل است تا بتواند انقلاب را به خارج از مرزهای جغرافیایی پیش برده و در سطح منطقه‏ای و جهانی به تدبیر بشریت بپردازد.
انقلاب اسلامی مراحل ابتدایی خود را با محوریت فقه سنتی هزار و چهارصد ساله شیعه آغاز نمود. در مراحل میانی اما، به جهت پیشامد مسائل و موضوعات جدید و عدم توانایی پاسخگویی فقه سنتی، فقه پویا (به معنای مثبت آن)، با نگرش بسط موضوعی و استفاده از علوم تخصصی پا به عرصه نهاد. در مراحل نهایی فرآیندهای تکامل اما، نرم‏افزارهای پیشین جوابگو نیست. دلیل آن نیز نوع نگاه دو نرم‏افزار پیشین به مسائل و موضوعات است. نگاه حاکم بر آن دو، نگاه فردی است. این در حالی است که مراحل نهایی فرآیند تکاملی نیازمند فقهی نظام‏ساز است و نگاه حاکم در فقه نظام‌ساز، باید نگاه کلان، اجتماعی و حکومتی باشد که اصطلاحاً فقه حکومتی نامیده می‏شود.
مقاله حاضر با نصب‌العین قرار دادن فرآیند سه مرحله‏ای، به تبیین مناسبات فقه و انقلاب اسلامی و تحلیل جامعه شناختی فرآیند تکاملی انقلاب اسلامی و سیر تطورات فقه همساز با انقلاب اسلامی پرداخته، نرم‌افزارهای مورد نیاز فرآیند تکاملی انقلاب اسلامی را به بررسی نشسته است.
۰۲ بهمن ۹۶ ، ۱۹:۴۹
اندیشه تمدنی

بیست و ششمین نشست تخصصی فقه دولت سازی اسلامی با عنوان «ساختار فقهی دولت اسلامی بر اساس نظریه شورا» و با ارائه حجت الاسلام دکتر منصور میراحمدی عضوی هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی، برگزار می گردد.

۰۲ بهمن ۹۶ ، ۱۱:۵۷
اندیشه تمدنی
دوشنبه, ۲ بهمن ۱۳۹۶، ۱۱:۵۲ ق.ظ

مسئله حکمرانی و خوانش فقهی از سیاست

مقدمه‌ای بر تحول جایگاه سیاسی روحانیت از منظر فقه سیاسی

حمید قهوه‌چیان
دکترای حقوق عمومی

از زمانی‌که مدرس در دوره چهارم مجلس شورای ملی ایستاد و گفت «سیاست ما عین دیانت ماست و دیانت ما عین سیاست ماست»، شاید کمتر کسی فکر می‌کرد که همین اندیشه، روزی اساس شکل‌گیری نظام سیاسی بعدی قرار گرفته و مبنای وضع هنجارهای حقوقی شود؛ تفکری که برای فهم آن باید به تاریخ فقه مراجعه کرد؛ تاریخی که در آن مواضع مختلف و گاه متعارضی در قبال امور عمومی، سیاست و مسئله حکمرانی بیان شده است. فقه به معنای علم به احکام شرعی فرعی است که از ادله تفصیلی آن به دست می‌آید و منظور از سیاست، تحلیل ماهیت دولت و سرشت قدرت سیاسی است؛ بر همین اساس فقه سیاسی تلاشی برای بازخوانی فقهی از مسئله دولت است که در پرتو منابع دینی به دست می‌آید.

۰۲ بهمن ۹۶ ، ۱۱:۵۲
اندیشه تمدنی