فقه دولت: دولت سازی و دولت داری

اخبار و مطالب مربوط به فقه دولت سازی اسلامی

فقه دولت: دولت سازی و دولت داری

اخبار و مطالب مربوط به فقه دولت سازی اسلامی

فقه دولت: دولت سازی و دولت داری
صفحه ای صرفا برای گردآوری مطالب مربوط به فقه دولت سازی اسلامی بدون تایید و یا رد محتوای مطالب.
این صفحه از سلسله صفحات اینترنتی وابسته به "موسسه معارف و اندیشه تمدنی اسلام" می باشد.
/اندیشه تمدنی اسلام/

۳۰ مطلب در آبان ۱۳۹۶ ثبت شده است

دوشنبه, ۲۹ آبان ۱۳۹۶، ۱۱:۵۲ ق.ظ

نظام سازی شریعت و فقه از منظر امام خمینی(ره)


علی اکبر نوایی

درآمد

آیا شریعت و فقه اسلامی به لحاظ جان مایه کلی قادر بر نظام سازی است و می تواند با توجه به موجودی های خود، نظامی سیاسی و اجتماعی را بنیان گذارد و آیا این کار بر عهده شریعت است یا این که شریعت، از چنین جان مایه ای برخوردار نیست و اساساً شریعت و فقه را نسزد که نظام سازی کند؟ متأسفانه عده ای علیرغم جوهره پویا و بالنده دیانت و فقاهت، به انگیزه های مختلفی گفته اند که شریعت و فقاهت رانشاید که نظام سازی کند و اساساً این کار بر عهده شریعت و فقاهت نهاده نشده. خواستن نظام سازی از شریعت و فقاهت، باری اضافی بر دین نهادن است و ما حق نداریم چنین باری را بر عهده دین بگذاریم؛ غافل از آن که جدا کردن نظام سیاسی و اجتماعی از جوهره شریعت و فقاهت، کاستن از متن دیانت و شریعت و فقاهت است و چنین کاستنی را شریعت بر نمی تابد.

امام خمینی، الگوی عملی مسلمانان و حسنه الهی در عصر ما و شمشیر خدا در برابر تحریف باطل پیشگان بود، اندیشه های تابناکش دیانت را به صحنه آورد و فقاهت را به عنوان ابزاری برای رهیافتهای کلی حاکمیت ونظام اسلامی معرفی کرد، و همۀ اندیشه های باطل پیشگان مغرض و لجوج و متعصبان جاهل و دست نشاندگان الحاد شرقی و غربی و متحجّران بی مایه را به چالشی عظیم فرا خواندند و سیر احیاگری اندیشه دینی را به اوج رساند، و از دل شریعت و فقاهت، نظام اجتماعی و سیاسی متینی را بنیان نهاد. در این بررسی اندیشه های فروزان آن احیاگر بزرگ و به ویژه دوران معاصر را در باب نظام سازی شریعت، باز می نماییم، باشد که مفید افتد.ان شاءالله

۲۹ آبان ۹۶ ، ۱۱:۵۲
اندیشه تمدنی
دوشنبه, ۲۹ آبان ۱۳۹۶، ۱۱:۴۸ ق.ظ

ویژه نامه دولت سازی مجله خردنامه

    شماره مجله: 170

    باشگاه  نویسندگان
    چینش جدید  برای تحقق دولت اسلامی 
    تحول در گفتمان‌های رایج با تکیه بر مکتب امام (ره)
    شخصیت رمان زیر ذره‌بین یونگ  
    ظرفیت‌های تحلیل انسان‌شناسانه‌ی یونگ برای ورود مفهوم «غیب» به داستان مدرن
    انفعال در انقلاب 
     بررسی دولت‌سازی در گستره‌ی بیداری اسلامی (مصر و تونس)
۲۹ آبان ۹۶ ، ۱۱:۴۸
اندیشه تمدنی

حامد کرمی

آقای سنهوری با این قصد که حکومت اسلامی را دوباره احیاء بشود این کتاب را نوشتند به خاطر همین هم کتاب ایشان دو بخش عمده دارد یک بخشی از این کتاب بخش تئوری آن است و بخش دومی هم دارد که ایشان فضای موجود و شرایط میدانی را آسیب شناسی کرده نقد کرده و با نگاه به آینده راهکار داده است.

السنهوری

کافه حقوق، رامین کرمی – دکتر حامد کرمی عضو هیت عملی دانشگاه شاهد است که تالیفات وترجمه های متعددی در زمینه های حقوق عمومی از ایشان منتشر شده است.آن چه در ادامه آمده است حاصل گفتگوی کافه حقوق با ایشان در رابطه با کتاب “نظریه ی دولت در فقه اهل سنت” نوشته عبدالرزاق احمد السنهوری حقوقدان مطرح جهان عرب است که توسط اقایان کرمی و محبی به فارسی ترجمه شده است و تحت اشراف و تحقیقات آقای دکتر محمدجواد جاوید عضو هیئت علمی دانشگاه تهران منتشر شده است.

****

۲۹ آبان ۹۶ ، ۱۱:۳۸
اندیشه تمدنی

نجف لکزایی

رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی گفت: طرح نظریه دولت اسلامی موضوعی است که فقه حکومتی امروز باید به آن ورود و قلمرو و وظایف چنین دولتی را تعریف و تبیین کند.

  حجت‌الاسلام نجف لک‌زایی صبح امروز در همایش فقه حکومتی و تجلیل از سه دهه تلاش‌های علمی مرحوم آیت الله مهدوی کنی که در سالن همایش‌های پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد، با اشاره به اینکه علما و کسانی که قائل به نظام امامت هستند نمی‌توانند به نظام سلطنت مشروعیت بدهند اظهار داشت: حکومت اسلامی عادل حکومتی است که قوانین اسلامی برای اجرا توسط مردم را از اصول خود قرار می‌دهد.

رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با اشاره به مسئله دین و دموکراسی از منظر آیت الله مهدوی کنی افزود: شان رهبری و امامت را باید از دولت سازی تفکیک کنیم چرا که امامت مشروعیت الهی است اما امام مسلمین در دولت سازی متناسب با اقتضائات نظمی برقرار می‌کند.

وی با اشاره به اینکه در فضای جدید قانون اساسی تدوین می‌شود تصریح کرد: از منظر امام (ره) ولی فقیه همان اختیاراتی دارد که رسول خدا داشتند و ولایت و رهبری با قانون اساسی با مردم پیمان بستند.

لک‌زایی ادامه داد: باید تفکیکی بین امامت و رهبری با دولت‌سازی وجود داشته باشد و این مسئله را از صدر اسلام می‌توان مشاهده کرد، پیامبر دولت خود را در مدینه ساختند اقتضائات را نیز مراعات کردند، در این زمان معادله‌ای بین قدرت و اقتضائات تعریف می‌شود.

رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با اشاره به اینکه طرح نظریه دولت اسلامی موضوعی است که فقه حکومتی امروز باید به آن ورود کند و قلمرو و وظایف چنین دولتی را تعریف و تبیین کند خاطرنشان کرد: در این زمینه هنوز در آغاز راه هستیم و نتوانستیم بر مبنای فقه حکومتی تعریفی در این زمینه داشته باشیم.

۲۹ آبان ۹۶ ، ۱۱:۲۲
اندیشه تمدنی


فصلنامه سیاست
مقاله 2، دوره 44، شماره 1، بهار 1393، صفحه 23-42  XML اصل مقاله (251 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpq.2014.51774
نویسنده
داود مهدوی زادگان
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
چکیده
امروزه فقه اسلامی با این پرسش اساسی روبه‌رو است که آیا ظرفیت پاسخگویی به مسائل سیاسی و اجتماعی روز را دارد تا قادر به پشتیبانی فقهی حکومت اسلامی باشد؟ در پاسخ به این پرسش دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد. برخی با رویکرد برون‌دینی پاسخ منفی به این پرسش داده‌اند. اما برداشت رایج فقیهان آن است که فقه اسلامی موجود قادر به پاسخگویی به همۀ مسائل است. در کنار برداشت رایج، دیدگاه دیگری وجود دارد که معتقد است فقه سیاسی با حفظ جوهرۀ سنتی آن نیاز به تحول و پویایی دارد. در این رساله سعی شده است با تأکید بر مفروضات نگرش امام خمینی با فقه جواهری، به رهیافتی فقهی برای پویایی فقه سیاسی نایل گردد. این رهیافت مبتنی بر بسط مفهومی «مکلف» به عنوان موضوع فقه است. مفهوم مکلف که موضوع فقه اسلامی است، به فرد اختصاص ندارد، بلکه جامعه و دولت طرف خطاب تکالیف الهی قرار می‌گیرند. می‌توان در فقه اسلامی از احکام تکلیفی دولت و جامعه سخن گفت. بنابراین، «دولت مکلف» مفهومی کاملاً فقهی است و ذیل این عنوان می‌توان مسائل گستردۀ سیاسی و اجتماعی امروز را بررسی کرد؛ بی‌انکه مجبور به طرح مباحث فقه سیاسی ذیل احکام فردی باشیم.
کلیدواژه ها
امامت؛ تحول و پویایی فقه؛ حکومت و ولایت؛ فقه سیاسی
۲۹ آبان ۹۶ ، ۱۱:۱۹
اندیشه تمدنی

نایینی و «آستانه تجدد» او در فقه و ظهور دولت مدرن
این روزنامه در صفحه 7 گزارش محسن آزموده از نشست نقد کتاب «آستانه تجدد» اثر داود فیرحی در دانشگاه تربیت مدرس با سخنرانی مولف، عباس منوچهری و محمد جواد غلامرضا کاشی را به چاپ رسانده و در مقدمه ای آورده است: «شرح فیرحی بر کتاب «تنبیه‌الامه و تنزیه‌المله فی لزوم مشروطیه» می‌تواند راهگشای مطرح شدن مباحث فقه سیاسی نایینی باشد؛ اندیشه‌ای که به درستی در آستانه تجدد قرار گرفته و با تاخیری صد و اندی ساله از مشروطه ایرانی می‌تواند گشاینده فضایی باشد که در آن فکر مشروطه این‌بار نه بر بستر منازعات سیاسی بلکه بر زمینه امکانات و توانمندی‌های فقه سنتی زمینه بحث درباره مشروطه را فراهم آورد....»
 

نایینی و «آستانه تجدد» او در فقه و ظهور دولت مدرن


۲۹ آبان ۹۶ ، ۱۱:۱۸
اندیشه تمدنی

داود مهدوی‎زادگان (۱۳۴۳-) عضو هیئت علمی پژوهشکدۀ علوم سیاسی است.

در بخشی از پیشگفتار کتاب آمده است:

«گرچه عنوان فقه سیاسی جدید است و در متون فقهی سابقۀ دیرینه ندارد، چنین عنوانی از آن دسته عناوینی که به همراه مُعنون خود جدید باشد، نیست. عنوان فقه سیاسی جدید است، ولی معنون آن قدیمی است. اجمالاً، فقه سیاسی به احکام مستقر میان حاکم و محکوم یا فرمانروا و فرمانبری می‎پردازد و موضوع محوری آن امام، حاکم شرع و ولی فقیه است.

مضافاً اینکه قصد ما در این تحقیق حصول تعریف جدید از فقه سیاسی است. از این رو، چون ارائۀ هرگونه تعریف از این مفهوم، در ابتدای بحث، ممکن است تغییر کند، به همین مرتکز ذهنی مخاطب بسنده می‎کنم. اما، قصد نهایی از این بحث درک یا فهم جدیدی از موضوع «دولت دینی» یا «حکومت اسلامی» است. به زعم نگارنده، بررسی جایگاه فقه سیاسی در کلیت فقه اسلامی، رهیافت مناسبی برای تأسیس مفهوم دولت دینی است. با این رهیافت ممکن است به عرصه‎های ناشناخته‎ای از فقه سیاسی رهنمون شویم که لازمۀ تحقیق در آن عرصه‎ها تعریف جدید یا درک جدیدی از دولت اسلامی است...»


۲۹ آبان ۹۶ ، ۱۱:۱۶
اندیشه تمدنی
دوشنبه, ۲۹ آبان ۱۳۹۶، ۱۱:۱۲ ق.ظ

امنیت ملی دولت اسلامی از منظر فقه شیعه



مقاله 3، دوره 4، شماره 14، پاییز 1395، صفحه 41-60  XML اصل مقاله (336 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
نویسندگان
نجف لکزایی؛ محمد اسماعیل نباتیان؛ نورالله کریمیان
چکیده
هدف این مقاله «بررسی امنیت ملی از منظر فقه شیعه» است. یکی از چالش‌ها و دشواره‌های امروزین و مبتلابه کشورهای اسلامی، مسأله‌ی امنیت ملی است. با توجه به ظرفیت عمیق و گسترده‌ی علم فقه در تبیین مسأله‌ی امنیت ملی دولت‌های اسلامی، در این نوشتار کوشیده‌ایم تا با تمسک به روش استنباطی و استنادی، گزاره‌های فقهی ناظر به امنیت ملی را استخراج کرده و با استمداد از یک الگوی نظری تلفیقی، متشکل از: علل اربعه (متخذ از فلسفه اسلامی) و مصالح خمسه (متخذ از فقه) این مسأله را از منظر فقه تحلیل کنیم. براساس این الگوی نظری، امنیت ملی به‌مثابه امر حادث، دارای چهار علت: مادی، صوری، فاعلی و غایی است که هر چهار مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
کلیدواژه ها
امنیت؛ فقه؛ امنیت ملی؛ علل اربعه؛ مصالح خمسه
۲۹ آبان ۹۶ ، ۱۱:۱۲
اندیشه تمدنی
شنبه, ۲۷ آبان ۱۳۹۶، ۰۳:۰۷ ب.ظ

ویژه نامه فقه دولت




کتاب نقد 7



در این شماره می خوانیم:
- تضاد با خویش «آیت­ا... منتظری از نظر تا عمل»
- حکومت و مشروعیت/استادمحمدتقی مصباح یزدی
- نظریه­ی زمامدارگماری توده­ای و منطق استنباط/علی­اکبر رشاد
- ولایت فقیه و خبرگان منتخب ملت/کاظم قاضی­زاده
- مشروعیت «حکومت ولایی»/عبدالحسین خسروپناه
- حکومت اسلامی/مهدی هادوی تهرانی
- ولایت فقیه/محمدهادی معرفت
- بررسی میزان دقت و صحت پاسخهای آقای سروش(قسمت پایانی)/مهندس جواد رنجبر
- چرا دین و دنیا



موضوع
فقه و دولت

تاریخ چاپ
تابستان ۷۷

قطع
خشتی


۲۷ آبان ۹۶ ، ۱۵:۰۷
اندیشه تمدنی
شنبه, ۲۷ آبان ۱۳۹۶، ۰۲:۴۹ ب.ظ

سکولاریست ها و دولت اسلامی

سکولاریست ها و دولت اسلامی
سکولاریست ها و دولت اسلامی
 
 
اسلام تایمز: منتقدان معاصر به خوبی ادعاهای سطحی خردگرایی را آشکار ساخته و از تمایلات سطحی کودکانه پنهان در ورای آن پرده برداشته اند و معیارگرایی افراطی در جریان دیگری که از غرب گرفته شده و مقتضی روش های علمی آن است, روشن می سازند.
 
در نوشته های سکولاریست ها, خُرده گیری براندیشه دولت اسلامی, یک شیوه دائمی شده است. وقتی که طرح دولت اسلامی از شکل نظری به تجربه ای عملی تبدیل شد و موجودیتی عینی یافت, آن خُرده گیری ها دیگر, مقطعی و براساس تحلیل و گفت و گوی عقلی و منطقی نیست بلکه از موضع نقدِ مبتذل و خرده گیرانه و دائمی است. سکولاریست ها حدود دو دهه علیه آرمان های اسلامی تلاش کردند. آنان با این کار, در بی هویتی بعیدی فرو رفتند و قربانی احکام کلی و جامدی شدند که آن ها را در چهار چوب (غیب گراییِ) نابخردانه ای قرار داد که آثار آن به مراتب بیش تر از آن (غیب گرایی) است که خود طی چندین دهه همواره اسلام گرایان را به آن متهم می کردند.
۲۷ آبان ۹۶ ، ۱۴:۴۹
اندیشه تمدنی


نقش قواعد فقهی در سازمان‌های بین‌المللی

گزارش نشست علمی؛

۲۷ آبان ۹۶ ، ۱۴:۳۹
اندیشه تمدنی


امام(ره) مسئله دولت ـ ملت را با «ولایت فقیه» حل کرد

حجت‌الاسلام پارسانیا گفت: اگر ما ولایت فقیه نداشتیم، بالطبع فاصله و گسل دولت-ملت حل نشده بود و در جنگ هشت ساله ما قطعا شکست می‌خوردیم.

به گزارش شبکه اجتهاد، جلسات آموزشی طرح ملی گفتمان نخبگان علوم انسانی، در دفتر تبلیغات اسلامی، نمایندگی تهران، با حضور اساتید و صاحب نظران حوزه علوم انسانی برگزار شد.

حجت‌الاسلام والمسلمین حمید پارسانیا، رئیس قطب بنیادهای نظری و نظام متقن علوم انسانی دفتر تبلیغات اسلامی در ابتدای این جلسه با اشاره به مبانی کتاب هفت موج اصلاحات به این نکته مهم و اجمالی اشاره کرد که نظام آموزشی مدرن، نظریه‌های مدرن خودش را می‌آورد و در هیچ کدام از این نظریه‌ها، فقه درون معرفت آنها جایگاهی ندارد؛ وی در ادامه به سوالات حاضران پیرامون این کتاب پاسخ داد. گزارش مشروح این جلسه به همت طلیعه تهیه که در ادامه می‌آید:

۲۷ آبان ۹۶ ، ۱۴:۳۸
اندیشه تمدنی
شنبه, ۲۷ آبان ۱۳۹۶، ۰۲:۳۷ ب.ظ

از دولت قبیله‌ای تا دولت نبوی

سیدمهدی طباطبایی

از دولت قبیله‌ای تا دولت نبوی/ سیدمهدی طباطبایی

نگاهی به جغرافیای سیاسی جزیره العرب

اختصاصی شبکه اجتهاد: در مورد وضعیت حکومت در شبه جزیره عربستان پیش از اسلام به این نکته مهم باید توجه کرد که در نواحی مرکزی حجاز پیش از اسلام به طور قطع حکومت واحد وجود نداشته است و تنها چهار شهر مطرح بیشتر وجود ندارد و غیر این چهار شهر واحه‌ها و مجموعه چادرهایی بوده اند که در کنار هم تشکیل یک واحه را می‌داده‌اند.

در نتیجه غیر از این چهار شهر ما اثری از حکومت و حکومت داری نمی‌توانیم پیدا کنیم و وضعیت دولت شهرها مخصوص به خود بوده است. یکی از این چهار شهر، جده است که در آن وضعیتی که بتوان آن را حکومت محسوب کرد وجود ندارد. با این حال به دلیل بندری بودن و رفت و‌امد زیاد در آن،‌اما ثبات حکومتی خاصی نداشته است. در طائف قبیله بنی ثقیف حاکم بوده اند که نظام اداره این شهر بر اساس نظام قبیلگی این قبیله تعیین شده بود.

در شهر مکه هم که پیامبر در آن مبعوث شدند ما شاهد دولت به معنای متداول آن نیستیم و نظام قبیلگی در آن حاکم بود، با این تفاوت که نسبت به شهرهای دیگر کمی پیشرفته تر بود. از وقتی که جد اعلای پیامبر قصی بن کلاب مدیریت این شهر را در اختیار گرفت ساماندهی‌هایی برای‌امور مختلف شهر که بیشتر آن مربوط به‌امور اجتماعی بود را آغاز کرد. این ساماندهی‌ها شامل اداره خانه خدا یا فراهم آوردن تسهیلاتی برای زائران خانه خدا یا فرماندهی سپاه قریش در جنگ‌ها بود که ایشان برای این کارها تقسیم کاری انجام داده بود و مدیریت قبیله‌ای مکه را یک گام به جلوتر برده بود. در زمان بعثت پیامبر به دلیل اینکه این مناصب برخی در اختیار بنی‌هاشم و برخی در اختیار بنی‌امیه بود وحدت و همگرایی و انسجام درونی مکه هم از بین رفته بود.

۲۷ آبان ۹۶ ، ۱۴:۳۷
اندیشه تمدنی
پژوهشنامه حقوق اسلامی » بهار و تابستان 1387  شماره27
چکیده:
در هر رشته از علوم به منظور تسهیل و تسریع در انتقال مفاهیم آن علم، اصطلاحات و الفاظ خاصی جعل و به خدمت گرفته می شوند، البته این عملکرد در صورتی که بدون در نظر گرفتن ظرفیت های واژگانی ادبیات عمومی جامعه باشد، منجر به دوگانگی در میان ادبیات تخصصی و ادبیات عمومی خواهد شد، امری که جز ابهام و خلط معانی و مفاهیم در مقام تفسیر و مصداق یابی گزاره های یک علم دستاورد دیگری نخواهد داشت، یکی از مصادیق این اشتباه فاحش، استفاد ها از واژه دولت برای سه مفهوم جامعه سیاسی، حکومت و قوه مجریه است؛ استعمالی که منجر به مشکلاتی استفهامی در انتقال مفاهیم تخصصی به زبان فارسی شده است. نوشتار حاضر با مفروض قلمداد کردن اصل اختلاط مفاهیم و اشتراک لفظی ناکارآمد در این خصوص، سعی دارد در ضمن تحقیقی اکتشافی-توصیفی در نهایت به ارائه راهکاری پیشنهادی بپردازد.


کلیدواژگان: دولت ، حکومت ، قوه مجریه ، جامعه سیاسی ، ملت ، نهادهای حاکمیتی ، کشور ، حقوق عمومی ، علوم سیاسی
دریافت فایل ارجاع
BibTeX
EndNote
۲۷ آبان ۹۶ ، ۱۴:۳۵
اندیشه تمدنی
شنبه, ۲۷ آبان ۱۳۹۶، ۰۲:۳۳ ب.ظ

نشست علمی: فقه و ماهیت دولت اسلامی

فقه و ماهیت دولت اسلامی/ چالش‌های پیش روی نظام‌وارگی چیست؟

فقه و ماهیت دولت اسلامی/ چالش‌های پیش روی نظام‌وارگی چیست؟

گزارش تفصیلی اجتهاد از نشست علمی؛

۲۷ آبان ۹۶ ، ۱۴:۳۳
اندیشه تمدنی
شنبه, ۲۷ آبان ۱۳۹۶، ۰۲:۳۱ ب.ظ

معرفی فصلنامه دولت پژوهشی

نشریه دولت پژوهی یک نشریه با داوری بسته و دوسو ناشناس و با دسترسی آزاد است که از سوی دانشگاه علّامه طباطبائی به عنوان دانشگاه پیشرو در علوم انسانی و اجتماعی در ایران منتشر می شود. این نشریه به منظور فراهم نمودن محیط فکری برای پژوهشگران ملّی و بین المللی با تمرکز بر مباحث علوم سیاسی پایه گذاری شده است. این نشریه در پاسخ به پیشرفت های صورت گرفته در حوزه حکومت پژوهی انتشار یافته و هدف آن انتشار مقالات با کیفیت که یافته های مرتبط با موضوعات مهم علوم سیاسی را گزارش می دهند می باشد.   

به منظور دسترسی آسان و جهانی به آخرین یافته های پژوهشی، این نشریه به عنوان یک نشریه دسترسی-آزاد پایه گذاری شده است. با این وجود، نشریه هزینه ای برای بررسی، پردازش، و انتشار مقالات علمی از نویسندگان و یا نهادها و سازمان های پژوهشی طلب نمی کند. تمام مراحل اشاره شده برای چاپ مقاله از سوی انتشارات دانشگاه علّامه طباطبائی پشتیبانی مالی می شود.

نشریه دولت پژوهی  به دو صورت چاپی و آنلاین منتشر می شود.

فصلنامه دولت پژوهشی


آدرس اینترنتی: http://tssq.atu.ac.ir/




۲۷ آبان ۹۶ ، ۱۴:۳۱
اندیشه تمدنی
شنبه, ۲۷ آبان ۱۳۹۶، ۰۲:۲۷ ب.ظ

دانلود فایل کتاب: فقه و تئوری دولت


فقه-و-تئوری-دولت

متن کتاب فقه و تئوری دولت آ.رحیم پور ازغدی را از اینجا می توانید دانلود کنید.

۲۷ آبان ۹۶ ، ۱۴:۲۷
اندیشه تمدنی


مقاله 1، دوره 3، شماره 9، بهار 1396، صفحه 1-41  XML اصل مقاله (374 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/tssq.2017.8251.99
نویسنده
سعید میرترابی
عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی
چکیده
  انقلاب ایران به عنوان تحولی که عموم اقشار اجتماعی در آن حضور داشتند، دگرگونی عمیقی در بنیادهای نظم سیاسی جامعه به همراه آورد و به پایه­ریزی نهادهای تازه­ای در ساخت قدرت و دولت پس از انقلاب یاری رساند. با وجود ضعف سازوکارهای حزبی وسازمانی مدرن، این نهادهای دولتی و رویه­ای جدید ، با توفیق در بسیج منابع و مقابله با انواع بحران­های پیش رو همانند شرایط ناامنی ناشی از فروپاشی نظم پیشین،درگیری جناح­های قدرت، حرکت­های جدایی­خواه قومی و بروز جنگ تحمیلی، زمینه استقرار وتثبیت نظم سیاسی نوین را در فاصله نسبتا کوتاه دی ماه 1357 تا خرداد 1360 فراهم نمودند.دغدغه مقاله واکاوی چگونگی توفیق نخبگان انقلابی،درساخت نهادهای کارآمد دولت است.مهمترین ادعای مقاله در قالب فرضیه این است که "نخبگان انقلابی ایران در سه سال نخست پس از پیروزی انقلاب(به عنوان لحظه سازنده)،در مواجهه با بحران­های پیش رو و مقتضیات ایجاد نظم سیاسی نوین،به نهادسازی از پایین متوسل شدند که نتیجه آن ایجاد نهادهای توانمند درحمایت از رژیم سیاسی جدید(همانند ولایت فقیه،شورای انقلاب) و استقرار و تثبیت نظم سیاسی نوین(همانند کمیته­های انقلاب اسلامی و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی)بوده است." مقاله در تشریح رویدادهای مرتبط با ساخت نهادهای دولت درسال­های اولیه انقلاب که از آن با عنوان لحظه سازنده نهادها یاد شده، از رویکرد نهادگرایی تاریخی و روش تاریخی-علّی متکی بر این رویکرد بهره گرفته است .مقاله نشان می دهد که دست­کم یکی از عوامل مهم قابلیت بالای نظام انقلابی در مهار ومدیریت بحران­های متعدد پیش رو موفقیت پروژه نهادسازی آن بوده است.
کلیدواژه ها
دولت سازی؛ نهادگرایی تاریخی؛ نهادسازی؛ رژیم سیاسی؛ نظم سیاسی
۲۷ آبان ۹۶ ، ۱۴:۱۸
اندیشه تمدنی
شنبه, ۲۷ آبان ۱۳۹۶، ۰۲:۱۶ ب.ظ

استعاره های دولت در فقه سیاسی معاصر شیعه

عنوان نشریه:   فصلنامه سیاست- مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی :   پاییز 1390 , دوره  41 , شماره  3 ; از صفحه 205 تا صفحه 226 .
 
عنوان مقاله:  استعاره های دولت در فقه سیاسی معاصر شیعه
 

نویسندگان:  فیرحی داوود*
 
 * گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران
 
چکیده: 

تفکر استعاری بدین معنی است که مجموعه ای از روابط ساختاری که معمولا در یک حوزه شناخته شده و کاربرد دارد؛ در حوزه ای دیگر نیز اعتبار شود و به کار رود. استفاده از استعاره یکی از روش های آفرینش و خلاقیت در اندیشه سیاسی است و اندیشمندان مسلمان نیز از کاربست های استعاره در فقه و فلسفه سیاسی به طور مصرح یا ضمنی، استفاده کرده اند. استعاره های «عبد و مولی»، «وقف»، «قضا و محکمه» و نیز استعاره شبان، راه، بدن، اجاره یا ارباب رجوع، از جمله استعاره هایی هستند که در تبیین نظام سیاسی در اسلام معاصر اهمیت بسیار داشته و برخی نیز از یک صد سال تاکنون وارد قانون اساسی ایران شده اند. در این نوشته کوشش خواهیم کرد تنها دو نمونه از مهم ترین این استعاره ها را در فقه سیاسی معاصر شیعه برجسته کرده و اشکال هندسی دولت و نهادهای سیاسی متناسب این استعاره ها را متمایز کنیم؛ استعاره عبد و مولی و استعاره وقف.

 
کلید واژه: استعاره، وقف، عبد و مولی، فقه سیاسی، اسلام، شیعه، دولت
 
 

 



۲۷ آبان ۹۶ ، ۱۴:۱۶
اندیشه تمدنی
شنبه, ۲۷ آبان ۱۳۹۶، ۰۲:۱۴ ب.ظ

فصلی نو در دولت سازی

فصلی نو در دولت سازی
ضرورت، امکان و الزامات تحقق دولت اسلامی در گفتگو با آیت الله میرباقری
 
آیت الله میرباقری از اندیشمندان نوگرای اسلامی و رئیس فرهنگستان علوم اسلامی قم است. صبح یکی از روزهای بهمن ماه 1395در اتاق محقر و کوچکشان در دفتر فرهنگستان میزبان ما بودند. محور اصلی بحث ما با آیت الله میرباقری در مورد دولت اسلامی بود. در طول مصاحبه معلوم بود که دغدغه امروز ایشان پاسخگویی به این سوال است که چرا از پایگاه مذهب و دین باید به دولت سازی دست بزنیم. ابتدا از ضرورت دولت اسلامی بحث کردند و در ادامه در مورد چرایی ناکامی دولت های بعد از انقلاب سخن گفتند. ایشان معتقدند جامعه ایران امروز بر سر راه انتخاب مدرن شدن یا نشدن بحران زده شده است. آیت الله میرباقری علت بسیاری از بحران‌های اجتماعی ایران را عدم تحقق فرآیند دولت اسلامی میدانند و به تعبیر خودشان «در چارچوب در ایستاده‌ایم!» نه بیرون می‌رویم و نه داخل آییم؛ نه از دولت مدرن دل می‌کنیم و نه مدرن می‌شویم. بخش انتهایی گفتگو به بحث در مورد الزامات تحقق فرآیند دولت سازی اسلامی سپری شد. ایشان تربیت دولت مرد اسلامی و تحول در ساختار و نرم افزار اداره جامعه را از الزامات این مرحله برشمردند. از نظر ایشان درگیری همه جانبه بین کفر و ایمان از مولفه‌های اصلی دولت اسلامی است.
 
۲۷ آبان ۹۶ ، ۱۴:۱۴
اندیشه تمدنی