فقه دولت: دولت سازی و دولت داری

اخبار و مطالب مربوط به فقه دولت سازی اسلامی

فقه دولت: دولت سازی و دولت داری

اخبار و مطالب مربوط به فقه دولت سازی اسلامی

فقه دولت: دولت سازی و دولت داری
صفحه ای صرفا برای گردآوری مطالب مربوط به فقه دولت سازی اسلامی بدون تایید و یا رد محتوای مطالب.
این صفحه از سلسله صفحات اینترنتی وابسته به "موسسه معارف و اندیشه تمدنی اسلام" می باشد.
/اندیشه تمدنی اسلام/

۸ مطلب با موضوع «مصاحبه ها و گزارش های فقه دولت» ثبت شده است




نویسندگان:  قربانی شیخ نشین ارسلان*, بشیری سعید, علیزاده جواد
 
 * دانشگاه خوارزمی
 
چکیده: 

عراق از نظر اجتماعی دارای بافت موزاییکی و متشکل از گروه های قومی- فرقه ای متعدد است. ماهیت سه گانه جمعیتی و سیاسی آن کشور، همواره زمینه های بالقوه تنش و جدایی را در بردارد. حمله آمریکا و متحدانش و سقوط رژیم صدام، نیروهای اساسی در شمال و جنوب عراق را که برای سالیان طولانی سرکوب شده بودند، آزاد کرد و فرصت مناسبی در اختیار آنان برای کسب سهم بیشتری از قدرت حکومت در بغداد قرار داد. شیعیان، اهل سنت و کردها سه گروه اصلی قومی- فرقه ای با گرایش های متفاوت در عراق هستند. آنچه در زمینه نقش شیعیان در فرآیند دولت سازی در عراق اهمیت دارد این است که شیعیان در طول دهه های گذشته بنا بر دلایل مختلفی از قدرت دور بوده اند. سقوط دولت صدام موجب گردید تا نقش مرجعیت شیعه به عنوان یک نیروی سیاسی و کنشگری فعال، بیش از پیش مورد بحث و بررسی قرار گیرد.
این مقاله در پی بررسی نقش مرجعیت شیعه در فرایند دولت سازی عراق با تاکید بر تقویت حاکمیت شیعی در اندیشه آیت الله سیستانی می باشد. با توجه به ساختارهای قومی، قبیله ای و مذهبی در سیاست امروز عراق به نظر می رسد که مواضع فقهی و سیاسی مرجعیت امروز در خصوص ایفای نقش نظارتی، ارشادی و کنشگری فعال در نظام سیاسی، تاثیرات مهمی در تحولات سیاسی- اجتماعی و فرآیند دولت سازی با تقویت حاکمیت شیعی در عراق امروز داشته است
.

 
کلید واژه: آیت اله سیستانی، دولت سازی، عراق، شیعه، مرجعیت
 

 
۲۸ خرداد ۹۷ ، ۱۱:۱۷
اندیشه تمدنی
چهارشنبه, ۹ خرداد ۱۳۹۷، ۱۱:۴۷ ب.ظ

انقلاب اسلامی و دولت وحیانی نبوی

مسیر تکامل دولت و قانون اساسی برای تحقق تام ولایت نبوی
اشــــارهجلال الدین فارسی از چهره‌های مبارز مشهور در دوران پیش از انقلاب اسلامی، و شاخصترین و اثرگذارترین کار او حضور در کنار امام راحل در تدوین و انتشار کتاب حکومت اسلامی بوده است. او پس از انقلاب نیز مدتی در فعالیت‌های سیاسی حضور داشت، اما پس از آن به خلوت رفت و کمتر دیده شد. آشنایی با دیدگاه افرادی که به نحوی از افراد مؤثر در شکل‌گیری تفکر حاکم بر انقلاب بوده‌اند، در درک شرایط فکری آن دوران و طرح فکری که برای تحقق عینی و تکامل جمهوری اسلامی ایران در ذهن داشتند، بسیار سودمند و راهگشا به نظر می‌رسد، چرا که از خلال آن می‌توان به چرایی برخی تضادهای ساختاری و فکری کشور پی برد و جهت صحیح حرکت اصلاحی، متناسب با آرمان انقلاب، را دریافت.جلال‌الدین فارسی
۰۹ خرداد ۹۷ ، ۲۳:۴۷
اندیشه تمدنی


بنیاد فقهی مدیریت اسلامی

ذهنیت نو برای روزگار نو

بررسی بسیاری از مشکلات و کاستی‌های وضع کنونی‌مان به ذهنیت تاریخی‌مان بازمی‌گردد. در طول تاریخ کاستی‌های ما بیش‌تر به صورت «مشکل» طرح شده‌اند تا «مسئله». دیدن این نقایص ذهن ما را به وجود مشکل رهنمون کرده و ذهنیت «مشکل‌مدار» را برای ما به وجود آورده است. این در حالیست که آن‌چه مورد نیاز است تا این کاستی‌ها را برطرف کند و الگویی برای رسیدن به وضعیت مطلوب در اختیار ما قرار دهد ذهنیت «مسئله‌محور» است.

اما ذهنیت مشکل‌مدار و مسئله‌محور چه تفاوتی دارند؟ ذهنیت مشکل‌مدار کژی‌ها، کاستی‌ها و ناشایستگی‌ها را در قالب عبارت‌های کلی و انشایی فهم می‌کند. صاحبان این ذهنیت هیچ‌گاه در مقام پاسخ به مشکلات و یافتن راه حل بر نمی‌آیند. تنها عمل قابل مشاهده از ایشان تکرار آن عبارت‌های خسته‌کننده، نق زدن و غرغر کردن است. شاید بتوان بخش قابل توجهی از اظهارات و اعتراضات موجود در فضای سیاسی کشور را در قالب همین ذهنیت تحلیل کرد.

اما ذهنیت مسئله‌محور نابسامانی‌ها را نه در قالب عبارت‌های کلی و انشایی، بلکه به صورت عبارت‌های کلی-جزئی و استفهامی فهم می‌کند، پا را از اعتراض و نق زدن فراتر می‌گذارد و در قامت یک پژوهشگر فکر و همت خود را مصروف پاسخگویی به مسائل می‌کند. البته منظور از ذهنیت مسئله‌محور به هیچ وجه ذهنیت «پوزیتیویستی» نیست که همه چیز را فیزیکال و مبتنی بر تجربیات حسی می‌داند، بلکه منظور ذهنیتی است که با دیدن مشکلات، طرح مسئله می‌کند و به دنبال جواب می‌گردد و البته در این مسیر داده‌های خود را محصور در تجربیات حسی و کمی نمی‌کند.

۰۷ بهمن ۹۶ ، ۱۹:۱۵
اندیشه تمدنی

مقدمه و تحذیرات بحث

«فقه اجتماعی» از موضوعاتی است که با این عنوان، سابقه تاریخی زیادی ندارد؛ گرچه بسیاری از تعریف‌هایی که از فقه اجتماعی می‌شود؛ ناظر به مسائلی است که در حوزه فقهی ما سابقه بیش از هزار ساله دارد، ولی با این عنوان، امر جدیدی است که باید مورد دقت قرار گیرد. من پیش از ورود، به نکاتی اشاره می کنم.

۱ـ اگر بنا است حوزه جدیدی از فقه پذیرفته شود، باید پژوهش درآن بر اساس روشی باشد که فقه برآن استوار بوده است. اساس این روش، بر استفراغ وسع در رسیدن به احکام الهی و تلاش در تعبدِ کامل نسبت به وحی و منابع دین است. بنابراین از روش‌هایی که حجیت ندارند باید به شدت پرهیز کرد. به تعبیر دیگر اگر بخواهیم دنبال پیشرفت و گسترش فقه باشیم، باید مبتنی بر همان روش تعبد به وحی، گسترش فقه را دنبال کنیم.

۲۵ دی ۹۶ ، ۲۰:۵۱
اندیشه تمدنی
دوشنبه, ۲۷ آذر ۱۳۹۶، ۱۲:۳۹ ب.ظ

همایش نقش قوه مجریه در تحقق دولت اسلامی

دکتر اصلانی

رب اعوذ بک من همزات الشیاطین بسم الله الرحمن الرحیم و به نستعین إنه خیر ناصر و معین. این ایام را خدمت همه عزیزان تبریک عرض می کنم خدا را شاکریم که به ما توفیق داده که خدمت دوستان باشیم که برخی از مسائل را که مربوط به نقش قوه مجریه در تحقق دولت اسلامی هست خدمت عزیزان مطرح کنیم. خداوند بر درجات امام راحل ما بیفزاید که تلاش کرد و با انفاس قدسیه خودش ملت ما را از یک ملت تماشاچی به یک ملت حاضر در صحنه مبدل کرد و اسلام را از گوشه حجره ها و از حاشیه حکومت و سیاست به متن سیاست و حکومت وارد کرد و با تلفیق دو عنصر مردم و اسلام انقلاب اسلامی را در ایران پیروز کرد اراده خدا تعلق گرفت و این دو عنصر اسلام و مردم که در قبل از پیروزی انقلاب اسلامی در حاشیه متن سیاست و حکومت بود در حاشیه قرار داشت به متن آمد و انقلاب به دست توده های مردم با رهبری حضرت امام پیروز شد

۲۷ آذر ۹۶ ، ۱۲:۳۹
اندیشه تمدنی

نجف لکزایی

رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی گفت: طرح نظریه دولت اسلامی موضوعی است که فقه حکومتی امروز باید به آن ورود و قلمرو و وظایف چنین دولتی را تعریف و تبیین کند.

  حجت‌الاسلام نجف لک‌زایی صبح امروز در همایش فقه حکومتی و تجلیل از سه دهه تلاش‌های علمی مرحوم آیت الله مهدوی کنی که در سالن همایش‌های پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد، با اشاره به اینکه علما و کسانی که قائل به نظام امامت هستند نمی‌توانند به نظام سلطنت مشروعیت بدهند اظهار داشت: حکومت اسلامی عادل حکومتی است که قوانین اسلامی برای اجرا توسط مردم را از اصول خود قرار می‌دهد.

رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با اشاره به مسئله دین و دموکراسی از منظر آیت الله مهدوی کنی افزود: شان رهبری و امامت را باید از دولت سازی تفکیک کنیم چرا که امامت مشروعیت الهی است اما امام مسلمین در دولت سازی متناسب با اقتضائات نظمی برقرار می‌کند.

وی با اشاره به اینکه در فضای جدید قانون اساسی تدوین می‌شود تصریح کرد: از منظر امام (ره) ولی فقیه همان اختیاراتی دارد که رسول خدا داشتند و ولایت و رهبری با قانون اساسی با مردم پیمان بستند.

لک‌زایی ادامه داد: باید تفکیکی بین امامت و رهبری با دولت‌سازی وجود داشته باشد و این مسئله را از صدر اسلام می‌توان مشاهده کرد، پیامبر دولت خود را در مدینه ساختند اقتضائات را نیز مراعات کردند، در این زمان معادله‌ای بین قدرت و اقتضائات تعریف می‌شود.

رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با اشاره به اینکه طرح نظریه دولت اسلامی موضوعی است که فقه حکومتی امروز باید به آن ورود کند و قلمرو و وظایف چنین دولتی را تعریف و تبیین کند خاطرنشان کرد: در این زمینه هنوز در آغاز راه هستیم و نتوانستیم بر مبنای فقه حکومتی تعریفی در این زمینه داشته باشیم.

۲۹ آبان ۹۶ ، ۱۱:۲۲
اندیشه تمدنی


امام(ره) مسئله دولت ـ ملت را با «ولایت فقیه» حل کرد

حجت‌الاسلام پارسانیا گفت: اگر ما ولایت فقیه نداشتیم، بالطبع فاصله و گسل دولت-ملت حل نشده بود و در جنگ هشت ساله ما قطعا شکست می‌خوردیم.

به گزارش شبکه اجتهاد، جلسات آموزشی طرح ملی گفتمان نخبگان علوم انسانی، در دفتر تبلیغات اسلامی، نمایندگی تهران، با حضور اساتید و صاحب نظران حوزه علوم انسانی برگزار شد.

حجت‌الاسلام والمسلمین حمید پارسانیا، رئیس قطب بنیادهای نظری و نظام متقن علوم انسانی دفتر تبلیغات اسلامی در ابتدای این جلسه با اشاره به مبانی کتاب هفت موج اصلاحات به این نکته مهم و اجمالی اشاره کرد که نظام آموزشی مدرن، نظریه‌های مدرن خودش را می‌آورد و در هیچ کدام از این نظریه‌ها، فقه درون معرفت آنها جایگاهی ندارد؛ وی در ادامه به سوالات حاضران پیرامون این کتاب پاسخ داد. گزارش مشروح این جلسه به همت طلیعه تهیه که در ادامه می‌آید:

۲۷ آبان ۹۶ ، ۱۴:۳۸
اندیشه تمدنی
شنبه, ۲۷ آبان ۱۳۹۶، ۰۲:۱۴ ب.ظ

فصلی نو در دولت سازی

فصلی نو در دولت سازی
ضرورت، امکان و الزامات تحقق دولت اسلامی در گفتگو با آیت الله میرباقری
 
آیت الله میرباقری از اندیشمندان نوگرای اسلامی و رئیس فرهنگستان علوم اسلامی قم است. صبح یکی از روزهای بهمن ماه 1395در اتاق محقر و کوچکشان در دفتر فرهنگستان میزبان ما بودند. محور اصلی بحث ما با آیت الله میرباقری در مورد دولت اسلامی بود. در طول مصاحبه معلوم بود که دغدغه امروز ایشان پاسخگویی به این سوال است که چرا از پایگاه مذهب و دین باید به دولت سازی دست بزنیم. ابتدا از ضرورت دولت اسلامی بحث کردند و در ادامه در مورد چرایی ناکامی دولت های بعد از انقلاب سخن گفتند. ایشان معتقدند جامعه ایران امروز بر سر راه انتخاب مدرن شدن یا نشدن بحران زده شده است. آیت الله میرباقری علت بسیاری از بحران‌های اجتماعی ایران را عدم تحقق فرآیند دولت اسلامی میدانند و به تعبیر خودشان «در چارچوب در ایستاده‌ایم!» نه بیرون می‌رویم و نه داخل آییم؛ نه از دولت مدرن دل می‌کنیم و نه مدرن می‌شویم. بخش انتهایی گفتگو به بحث در مورد الزامات تحقق فرآیند دولت سازی اسلامی سپری شد. ایشان تربیت دولت مرد اسلامی و تحول در ساختار و نرم افزار اداره جامعه را از الزامات این مرحله برشمردند. از نظر ایشان درگیری همه جانبه بین کفر و ایمان از مولفه‌های اصلی دولت اسلامی است.
 
۲۷ آبان ۹۶ ، ۱۴:۱۴
اندیشه تمدنی