فقه دولت: دولت سازی و دولت داری

اخبار و مطالب مربوط به فقه دولت سازی اسلامی

فقه دولت: دولت سازی و دولت داری

اخبار و مطالب مربوط به فقه دولت سازی اسلامی

فقه دولت: دولت سازی و دولت داری
صفحه ای صرفا برای گردآوری مطالب مربوط به فقه دولت سازی اسلامی بدون تایید و یا رد محتوای مطالب.
این صفحه از سلسله صفحات اینترنتی وابسته به "موسسه معارف و اندیشه تمدنی اسلام" می باشد.
/اندیشه تمدنی اسلام/

۱۶ مطلب با موضوع «معرفی منابع فقه دولت (مکتوب و مجازی و ...)» ثبت شده است

شنبه, ۹ دی ۱۳۹۶، ۰۱:۰۶ ب.ظ

معرفی کتاب: من فقه الدولة فی الإسلام

ضمن الدکتور یوسف القرضاوی کتابه «من فقه الدولة فی الإسلام مکانتها.. معالمها.. طبیعتها.. موقفها من الدیمقراطیة والتعددیة والمرأة وغیر المسلمین» الصادر عن دار الشروق فی القاهرة - الطبعة السادسة سنة 2009- فصولا فی فقه الدولة فی الإسلام، وهو فقه قصر فیه المسلمون کثیرا فی الأزمنة الأخیرة کما قال المؤلف، ولم یعطوه حقه من البحث والاجتهاد، کما أعطوا مجالات الفقه الأخرى، التی توسعت وتضخمت وخصوصا فقه العبادات.
وذکر المؤلف بشکوى الإمام ابن القیم فی عصره [القرن الثامن الهجری ] من جمود فقهاء زمنه، حتى إنهم اضطروا أمراء عصرهم إلى أن یستحدثوا [قوانین سیاسیة] بمعزل عن الشرع، وحمل ابن القیم الفقهاء الجامدین تبعة انحراف الأمراء والحکام، وشرودهم عن منهج الشریعة السمحة، وربما یعتبر هذا أول تسلل للقوانین الوضعیة لتحل محل أحکام الشریعة الإسلامیة.
۰۹ دی ۹۶ ، ۱۳:۰۶
اندیشه تمدنی
۰۹ دی ۹۶ ، ۱۳:۰۵
اندیشه تمدنی

مقاله 7، دوره 7، شماره 16، بهار و تابستان 1396، صفحه 106-131  XML اصل مقاله (987 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
نویسندگان
احمد فدوی 1؛ عباسعلی کدخدایی2؛ محمدعلی داوریار3
1عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور خراسان رضوی
2عضو هیات علمی و استاد دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران
3عضو هیات علمی گروه حقوق دانشگاه پیام نور مشهد
چکیده
نقش سیاسی، اجتماعی مرجعیت و علمای دینی خصوصاً شیعه در تاریخ جوامع اسلامی همواره نقشی برجسته و تعیین‌کننده بوده است. این نقش در حالتی تکلیف‌مدارانه جهت حفظ استقلال سیاسی، اقتصادی و فرهنگی جوامع اسلامی و ایستادگی در برابر طمع‌ورزی بیگانگان همواره بر صحنه تاریخ جوامع مسلمان و به ویژه تشیع نقش بسته است. مرجعیت شیعی در جامعه اسلامی به عنوان نیرویی ریشه‌دار، پرتوان، متکی به معنویت، برخواسته از متن اجتهاد و مسلح به ابزار فتوا و حکم با توانایی بسیج مردم و ایجاد جنبش سیاسی اجتماعی و راهبری آنها را به نحو مستقیم و غیرمستقیم دار یکی از مهمترین کانون‌ها و نهادهای قدرت نرم فقه سیاسی شیعی می‌باشد.
ما در این مقاله ضمن بررسی جایگاه مرجعیت دینی به عنوان یکی از منابع مهم قدرت نرم در نظام فقه سیاسی اسلام به دو مؤلفه مهم آن، که خود نیز منبع قدرت نرم می‌باشند می‌پردازیم.
رویکرد ویژه در این مقاله بررسی فقهی جایگاه و شئون دوگانه فتوا و حکم می‌باشد.
کلیدواژه ها
مرجعیت؛ شئون مرجعیت؛ فتوا؛ حکم
۰۹ دی ۹۶ ، ۱۳:۰۴
اندیشه تمدنی


کتاب حاضر که در سه باب تنظیم شده است، به بررسی دولت اسلامی و جامعه مدنی می‌پردازد. مؤلف ابتدا دولت اسلامی را مورد کنکاش قرار می دهد، ضرورت و ماهیت دولت در اسلام، حدود وظایف و حاکمیت دولت اسلامی؛ سپس به بررسی جامعه مدنی می‌پردازد، ساختار تاریخی مفهوم جامعه مدنی و لیبرال، بنیان‌ها و اهداف جامعه مدنی؛ در پایان به رابطه دولت اسلامی و جامعه مدنی و اشکال‌های آن پرداخته است.

۰۹ دی ۹۶ ، ۱۳:۰۰
اندیشه تمدنی
پنجشنبه, ۱۶ آذر ۱۳۹۶، ۰۲:۰۱ ب.ظ

معرفی کتاب: حکمرانی مطلوب از دیدگاه فقهی

۱۶ آذر ۹۶ ، ۱۴:۰۱
اندیشه تمدنی

دومین شماره از فصلنامه تخصصی «نامه دولت اسلامی» با موضوع دولت اسلامی و باز تولید فرهنگ بومی از سوی مرکز پژوهش و اسناد ریاست جمهوری منتشر شده است.

در شماره جدید این فصلنامه تصریح شده است: فصلنامه دولت اسلامی در راستای سیاست‌های دولت نهم و اتکای راهبردی دولت به عقلانیت، عدالت و معنویت اسلامی و اعتقاد به ضرورت آزادی از سیطره گفتمان‌های رسمی غرب در حوزه دگرگونی‌های اجتماعی، تلاش می‌کند در هر یک از شماره‌های خود، بنیادهای بازتولید فرهنگ بومی را در حوزه‌های مختلف مورد پژوهش قرار دهد.

همچنین در این فصلنامه آمده است: بی‌تردید، آنچه در این مجموعه گردآوری شده است همه مباحث قابل طرح در حوزه دولت اسلامی و بازتولید فرهنگ بومی نیست. این فصلنامه و ضمایمی که تحت عنوان «گزارش جمهور» منتشر می‌شود در نظر دارد در آستانه تدوین برنامه توسعه پنجم که حول توسعه بومی (اسلامی – ایرانی) طراحی خواهد شد، مهم‌ترین الزامات مربوط به سند چشم‌انداز و الگوی توسعه بومی را در قالب ویژه‌نامه‌های تخصصی نقد و ارزیابی نماید

۰۲ آذر ۹۶ ، ۱۲:۲۳
اندیشه تمدنی

نامه دولت اسلامی: سال اول / شماره 1 / زمستان 1386

نخستین شماره فصلنامه « نامه دولت اسلامی» را با هدف تبیین مبانی نظری دولت اسلامی در حوزه های معرفت شناسی توسط مرکز پژوهش و اسناد ریاست جمهوری منتشر شد.

در این فصلنامه به موضوعات و عناوینی همچون:

-          مولفه های نظریه دولت اسلامی در اندیشه مقام معظم رهبری

-          مبانی نظریه جمهوریت در اسلام و غرب

-          دستاوردهای هسته ای دولت نهم

-          مولفه های آزاد سازی قدرت و هویت ملی در دولت نهم

-          شالوده نظری ادبیات عدالت گرایی در دولت نهم

-          چشم انداز دانشگاه تمدن ساز در افق دولت اسلامی

-          بررسی نمایش خارجی بودن در تولیدات داخلی

-          سیاست خارجی اعلامی و اعمالی دولت شهید رجایی

-          تأملاتی نظری در فرآِیند بومی سازی ساختارهای سازمانی و همکاری هسته¬ای کشورهای غربی با رژیم پهلوی در ایران

عناوین مهم فصلنامه «نامه دولت اسلامی» را تشکیل می‌دهد.

روی جلد

دانلود «نامه دولت اسلامی» سال اول / شماره 1 / زمستان 1386:

     http://www.president.ir/fa/office/documents/files/faslname_01.pdf

   http://www.president.ir/fa/office/documents/files/faslname_01.rar

۰۲ آذر ۹۶ ، ۱۲:۲۲
اندیشه تمدنی
دوشنبه, ۲۹ آبان ۱۳۹۶، ۱۱:۴۸ ق.ظ

ویژه نامه دولت سازی مجله خردنامه

    شماره مجله: 170

    باشگاه  نویسندگان
    چینش جدید  برای تحقق دولت اسلامی 
    تحول در گفتمان‌های رایج با تکیه بر مکتب امام (ره)
    شخصیت رمان زیر ذره‌بین یونگ  
    ظرفیت‌های تحلیل انسان‌شناسانه‌ی یونگ برای ورود مفهوم «غیب» به داستان مدرن
    انفعال در انقلاب 
     بررسی دولت‌سازی در گستره‌ی بیداری اسلامی (مصر و تونس)
۲۹ آبان ۹۶ ، ۱۱:۴۸
اندیشه تمدنی

حامد کرمی

آقای سنهوری با این قصد که حکومت اسلامی را دوباره احیاء بشود این کتاب را نوشتند به خاطر همین هم کتاب ایشان دو بخش عمده دارد یک بخشی از این کتاب بخش تئوری آن است و بخش دومی هم دارد که ایشان فضای موجود و شرایط میدانی را آسیب شناسی کرده نقد کرده و با نگاه به آینده راهکار داده است.

السنهوری

کافه حقوق، رامین کرمی – دکتر حامد کرمی عضو هیت عملی دانشگاه شاهد است که تالیفات وترجمه های متعددی در زمینه های حقوق عمومی از ایشان منتشر شده است.آن چه در ادامه آمده است حاصل گفتگوی کافه حقوق با ایشان در رابطه با کتاب “نظریه ی دولت در فقه اهل سنت” نوشته عبدالرزاق احمد السنهوری حقوقدان مطرح جهان عرب است که توسط اقایان کرمی و محبی به فارسی ترجمه شده است و تحت اشراف و تحقیقات آقای دکتر محمدجواد جاوید عضو هیئت علمی دانشگاه تهران منتشر شده است.

****

۲۹ آبان ۹۶ ، ۱۱:۳۸
اندیشه تمدنی

نایینی و «آستانه تجدد» او در فقه و ظهور دولت مدرن
این روزنامه در صفحه 7 گزارش محسن آزموده از نشست نقد کتاب «آستانه تجدد» اثر داود فیرحی در دانشگاه تربیت مدرس با سخنرانی مولف، عباس منوچهری و محمد جواد غلامرضا کاشی را به چاپ رسانده و در مقدمه ای آورده است: «شرح فیرحی بر کتاب «تنبیه‌الامه و تنزیه‌المله فی لزوم مشروطیه» می‌تواند راهگشای مطرح شدن مباحث فقه سیاسی نایینی باشد؛ اندیشه‌ای که به درستی در آستانه تجدد قرار گرفته و با تاخیری صد و اندی ساله از مشروطه ایرانی می‌تواند گشاینده فضایی باشد که در آن فکر مشروطه این‌بار نه بر بستر منازعات سیاسی بلکه بر زمینه امکانات و توانمندی‌های فقه سنتی زمینه بحث درباره مشروطه را فراهم آورد....»
 

نایینی و «آستانه تجدد» او در فقه و ظهور دولت مدرن


۲۹ آبان ۹۶ ، ۱۱:۱۸
اندیشه تمدنی

داود مهدوی‎زادگان (۱۳۴۳-) عضو هیئت علمی پژوهشکدۀ علوم سیاسی است.

در بخشی از پیشگفتار کتاب آمده است:

«گرچه عنوان فقه سیاسی جدید است و در متون فقهی سابقۀ دیرینه ندارد، چنین عنوانی از آن دسته عناوینی که به همراه مُعنون خود جدید باشد، نیست. عنوان فقه سیاسی جدید است، ولی معنون آن قدیمی است. اجمالاً، فقه سیاسی به احکام مستقر میان حاکم و محکوم یا فرمانروا و فرمانبری می‎پردازد و موضوع محوری آن امام، حاکم شرع و ولی فقیه است.

مضافاً اینکه قصد ما در این تحقیق حصول تعریف جدید از فقه سیاسی است. از این رو، چون ارائۀ هرگونه تعریف از این مفهوم، در ابتدای بحث، ممکن است تغییر کند، به همین مرتکز ذهنی مخاطب بسنده می‎کنم. اما، قصد نهایی از این بحث درک یا فهم جدیدی از موضوع «دولت دینی» یا «حکومت اسلامی» است. به زعم نگارنده، بررسی جایگاه فقه سیاسی در کلیت فقه اسلامی، رهیافت مناسبی برای تأسیس مفهوم دولت دینی است. با این رهیافت ممکن است به عرصه‎های ناشناخته‎ای از فقه سیاسی رهنمون شویم که لازمۀ تحقیق در آن عرصه‎ها تعریف جدید یا درک جدیدی از دولت اسلامی است...»


۲۹ آبان ۹۶ ، ۱۱:۱۶
اندیشه تمدنی
شنبه, ۲۷ آبان ۱۳۹۶، ۰۳:۰۷ ب.ظ

ویژه نامه فقه دولت




کتاب نقد 7



در این شماره می خوانیم:
- تضاد با خویش «آیت­ا... منتظری از نظر تا عمل»
- حکومت و مشروعیت/استادمحمدتقی مصباح یزدی
- نظریه­ی زمامدارگماری توده­ای و منطق استنباط/علی­اکبر رشاد
- ولایت فقیه و خبرگان منتخب ملت/کاظم قاضی­زاده
- مشروعیت «حکومت ولایی»/عبدالحسین خسروپناه
- حکومت اسلامی/مهدی هادوی تهرانی
- ولایت فقیه/محمدهادی معرفت
- بررسی میزان دقت و صحت پاسخهای آقای سروش(قسمت پایانی)/مهندس جواد رنجبر
- چرا دین و دنیا



موضوع
فقه و دولت

تاریخ چاپ
تابستان ۷۷

قطع
خشتی


۲۷ آبان ۹۶ ، ۱۵:۰۷
اندیشه تمدنی
شنبه, ۲۷ آبان ۱۳۹۶، ۰۲:۳۱ ب.ظ

معرفی فصلنامه دولت پژوهشی

نشریه دولت پژوهی یک نشریه با داوری بسته و دوسو ناشناس و با دسترسی آزاد است که از سوی دانشگاه علّامه طباطبائی به عنوان دانشگاه پیشرو در علوم انسانی و اجتماعی در ایران منتشر می شود. این نشریه به منظور فراهم نمودن محیط فکری برای پژوهشگران ملّی و بین المللی با تمرکز بر مباحث علوم سیاسی پایه گذاری شده است. این نشریه در پاسخ به پیشرفت های صورت گرفته در حوزه حکومت پژوهی انتشار یافته و هدف آن انتشار مقالات با کیفیت که یافته های مرتبط با موضوعات مهم علوم سیاسی را گزارش می دهند می باشد.   

به منظور دسترسی آسان و جهانی به آخرین یافته های پژوهشی، این نشریه به عنوان یک نشریه دسترسی-آزاد پایه گذاری شده است. با این وجود، نشریه هزینه ای برای بررسی، پردازش، و انتشار مقالات علمی از نویسندگان و یا نهادها و سازمان های پژوهشی طلب نمی کند. تمام مراحل اشاره شده برای چاپ مقاله از سوی انتشارات دانشگاه علّامه طباطبائی پشتیبانی مالی می شود.

نشریه دولت پژوهی  به دو صورت چاپی و آنلاین منتشر می شود.

فصلنامه دولت پژوهشی


آدرس اینترنتی: http://tssq.atu.ac.ir/




۲۷ آبان ۹۶ ، ۱۴:۳۱
اندیشه تمدنی
گزارش نقد و بررسی کتاب «فقه و سیاست در ایران معاصر»
نظریه دولت در فقه شیعه

گروه اندیشه: در جهان اسلام برخلاف مسیحیت، حوزه عمومی هیچ‌گاه حوزه حق تلقی نمی‌شده و به مسئله حقوق انسان فقط در حوزه خصوصی و مسائلی همچون حق معامله، حق کار و... پرداخته شده است. با این توضیح، نظر فقه درباره نظریه دولت مدرن چیست و فقها چه پاسخی به تحولات دولت داده‌اند؟ این پرسشی بود که داوود فیرحی در نشست نقد و بررسی کتاب «فقه و سیاست در ایران معاصر» به آن اشاره کرد و آن را به همراه قداست‌زدایی از دستگاه فقه، انگیزه نگارش این کتاب پرمخاطب دانست. در این کتاب تحولات نظریه دولت در فقه از مشروطه تا به امروز بررسی شده است. این نشست در روز سه‌شنبه ٢٥ فروردین در سرای اهل قلم خانه کتاب برگزار شد. در ابتدا فیرحی در مورد ساختار و فرم کتاب گفت: «این کتاب با وجود اینکه دو جلدی است، اما یک پروژه یکپارچه است و انتشار جداگانه آن علت دیگری دارد. مباحث کتاب «فقه و سیاست در ایران معاصر» از سال ١٢٨٥ تا امروز را شامل می‌شود که به اعتبار فکر سیاسی، آن را دوره جدید می‌نامم، در این سال دگرگونی‌هایی در ایران اتفاق افتاد که روی دولت و اندیشه سیاسی تأثیر زیادی گذاشت. تلاش من در این کتاب این بوده که این تحولات را از سال‌های ١٢٩٩ تا ١٣٢٠ و از ١٣٢٠ تا ١٣٥٧ و ١٣٥٧ تا ١٣٩١ بررسی کنم. جلد اول درباره موضوع‌شناسی است و در آن مباحثی مثل اینکه دولت جدید چگونه دولتی است و متفکران سیاسی و مذهبی آن را چگونه فهمیده‌اند، مطرح می‌شود.

۲۷ آبان ۹۶ ، ۱۳:۵۰
اندیشه تمدنی
شنبه, ۲۷ آبان ۱۳۹۶، ۰۱:۳۸ ب.ظ

نگاهی به «فقه و حکمرانی حزبی»

نگاهی به «فقه و حکمرانی حزبی» اثر جدید داود فیرحی

نگاهی به «فقه و حکمرانی حزبی» اثر جدید داود فیرحی

تازه‌های نشر

۲۷ آبان ۹۶ ، ۱۳:۳۸
اندیشه تمدنی
شنبه, ۲۷ آبان ۱۳۹۶، ۰۱:۳۸ ب.ظ

معرفی فقه الاداره

فقه الاداره؛ شعبه ای از فقه که می کوشد قواعد مدیریتی را غنی سازی کند

شناسهٔ خبر: 2058232 -
خبرگزاری مهر-گروه دین و اندیشه: کتاب فقه الاداره جلد یکم نوشته سید صمصام الدین قوامی از سوی انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه منتشر شده است.

فقه الاداره شعبه ای از فقه است که می کوشد قواعد مدیریتی را غنی سازی کند و این عمل را از طریق استنباط احکام اداری به سبک اجتهاد جعفری و جواهری انجام می دهد؛ یا فقهی که متکفّل تبیین احکام شرع، در موضوعات گوناگون مدیریتی و اداری از طریق پاسخگویی به سؤالات مدیریتی، به شکل استنباط است.

مسائل هر علم اصلی ترین عناصر در معرفی، شکل گیری، صورت بندی و توسعه آن به شمار می روند و ریشه این مسائل را می توان در نیازهای بشری جستجو کرد که این باعث می گردد علوم انسانی به سوی کاربردی شدن سوق پیدا کند.

با توجه به مسأله محور بودن فقه، عرضه نظام مند مسائل علوم انسانی به فقه منجر به تولید پاسخ هایی در اندازه های مورد نظر دین خواهد گردید.

۲۷ آبان ۹۶ ، ۱۳:۳۸
اندیشه تمدنی